( 50 ) 



neten toe te laten, opdat men zich aldaar, door de ont- 

 dekking dier ligchamen, verdienstelijk zoude kunnen ma- 

 ken. Het had ecliter ook hier te lande genoeg bekend 

 kunnen zijn, dat het te Leiden aan gcene middelen om 

 kleine planeten te ontdekken ontbreekt, nademaal zij al- 

 daar zeer dikwijls zijn waargenomen, en zelfs herhaaldelijk 

 lang nadat zij overal elders, ook daar waar men de groot- 

 ste werktuigen bezat, wegens de zwakte van haar licht, 

 waren uit het oog verloren. De waarnemingen te Leiden, 

 omtrent de kleine planeten volbragt, hebben onvergelijke- 

 lijk meer inspanning en arbeid gekost dan hare ontdekking. 

 Indien ik de ontdekking van planeten op het observato- 

 rium te Leiden wenschelijk oordeelde, zoude ik de Regering 

 niet om een kostbaar werktuig verzoeken, dat men daartoe 

 niet behoeft, veel minder om de aanstelling van een' zoo 

 uitstekend sterrekundige als de Heer oudemans, maar om 

 eene toelage van een' gulden daags, voor eenen kruijer met 

 goede zintuigen, die in den tijd van een paar maanden 

 op de jagt naar planeten kan worden afgerigt, en, zoo 

 het geluk hem dienen mogt, den naam van het observa- 

 torinm te Leiden, in het oog van sommigen, onsterfelijk 

 zoude kunnen maken. Ik heb echter niet om eene toelage 

 voor zulk een doel verzocht en ik heb daartoe ook geen 

 voornemen ; want, in de gegevene omstandigheden, beschouw 

 ik de ontdekking van nieuwe planeten niet als eene be- 

 langrijke aanwinst, maar als een groot bezwaar voor de 

 wetenschap. Er is weinig kans op de ontdekking van eene 

 planeet, die niet behoort tot de groep der kleine ligcha- 

 men, welke zich tusschen de loopbaan van Mars en Jupi- 

 ter om de Zon bewegen, en van welke wij reeds negen-en- 

 twintig kennen. Dit getal is meer dan groot genoeg om 

 ons beschaamd te maken over de denkbeelden, die wij 

 omtrent volkomenheden in de schepping koesteren: het ia 

 meer dan groot genoeg om ons te overtuigen, dat de we- 



