( 65 ) 



dezen kunnen verspreiden, Dl. in dit uur te schetsen, 

 door te spreken over de gedaanleioisseling, een der meest 

 wetenschappelijke grondslagen der natuurlijke rangschikking 

 in het Plantenrijk. Ik wil pogen dit, in den eersten oog- 

 opslag, vreemd denkbeeld uit te werken, tot eigene oefe- 

 ning, en tevens om dit ook ulieden zoo helder te maken, 

 als dit in deze vergadering en in een kort tijdsbestek 

 geschieden kan. 



AVanneer wij, om kenmerken ten grondslag eener alge- 

 raeene en goede rangschikking te zoeken, de onderscheidene 

 werktuigen of organen nagaan, waaruit de plant bestaat, 

 zien wij, dat zij niet allen te gelijker tijd aanwezig zijn, 

 en dat het eene orgaan slechts eene voorbereiding als het 

 ware is van andere, in welke het bij gestadige vorms- 

 veranderingen, vroeger en later, overgaat. Wortel, steng 

 en bladeren zijn slechts voorbereidingen voor dien hoogeren 

 staat, waarin wij de plant kennen, bloeijend en vruchtdra- 

 gend, als geheel volkomen gewas. "Wie zal in de kenmer- 

 ken der nog onvolkomene plant eenen goeden grondslag ter 

 rangschikking, ook van de volkomene en geheel ontwikkelde 

 gewassen willen zoeken ? En inderdaad, daaraan twijfelt 

 thans niemand, dat deze als het ware voorbereidende or- 

 ganen {parles vegeiaiionis) der plant in haar eerste le- 

 venstijdperk geenen algemeenen grondslag van natuurlijke 

 rangschikking kunnen opleveren. Eerst dan, wanneer zij 

 door eene gestadige vormsverandering zich ontwikkeld heb- 

 ben in verschillende rigtingen, worden hierdoor natuurlijke 

 groepen in het Plantenrijk aangeduid, gekenschetst door 

 hoogere organen (partes fructificationis), door gedaantewis- 

 seling uit de eerstgenoemde ontstaan. 



De gedaantewisseling is zeer beperkt in liet deel, het- 

 welk zich het eerst van al de organen der plant, bij de 

 ontkieming, vertoont, in den wortel, van welks wortelvezels 

 eenige afsterven, doch andere in grootere worteltakken 



VEESLAGEN EN MEDEDEELIJJGEN, DEEL II. 5 



