{ 159 ) 



door wij het relief der voorwerpen iu zijne juiste natuur 

 waarnemen. Hij vermeldt *) raet opzet in zijne tweede 

 verhandeling-, dat hem deze proeven nooit gelukken zoo- 

 lang hij met beide oogen ziet ; hij houdt het er tevens 

 voor, dat, wanneer men ze raet beide oogen doet, de beide 

 indrukken, ongelijk zijn, en dat men daardoor ook dan nog 

 slechts met één oog ziet ; waarschijnlijk maakt hij deze 

 opmerking, opdat men niet, zoo als onder anderen moser 

 reeds deed, uit deze verschijnselen eene tegenwerping zoude 

 putten tegen zijne theorie, omtrent het zien met beide 

 oogen. Zijne verklaring iu de eerste verhandeling is als 

 volgt : n wanneer wij vooronderstellen, dat een cameo en 

 een intaglio van hetzelfde voorwerp worden beschouwd, 

 waarbij de verhevenheden van den een volkomen over- 

 eenstemmen met de verdiepingen van den ander, dan is 

 het gemakkelijk aan te toonen, dat de afbeeldingen van 

 beiden op de retina zoo goed als gelijk zijn. Wanneer de 

 cameo of de intaglio raet beide oogen wordt gezien, dan 

 is het onmogelijk (bij de verbinding der indrukken) eene 

 verhevenheid voor eene verdieping te houden ; maar wan- 

 neer een van beiden slechts met één oog wordt gezien, 

 dan verliezen wij de zekerste gids voor ons oordeel, na- 

 melijk het verschil der teekeningen, welke aan beide oogen 

 worden aangeboden ; de verbeelding tracht daarom dit ge- 

 brek te verhelpen, en wij meenen, dat het voorwerp ver- 

 heven of verdiejrt is, al naar gelang zij ons dit aangeeft. 

 Zonder twijfel staat ons oordeel, in zekere gevallen, onder 

 den invloed van bijkomende omstandigheden, en de inta- 

 glio of de cameo kan zich somtijds vertoonen in over- 

 eenstemming met onze verkregen kennis aangaande de 

 rigtingen waarin zich schaduwen moeten vertoonen ; maar 

 de voorname oorzaak van het verschijnsel moet gezocht 



*) Philiisophical magazine. Series 4, UI. p. 522. 



