( It^o ) 



wordeu in de onbepaaldheid van ons oordeel ten gevolge 

 hiervan, dat de betere middelen om over vorm te oordee- 

 len ons verlaten." In zijne tweede verhandeling wil hij 

 niet nader op dit verschijnsel terugkomen na het stuk van 

 BRBWSTEIt in de Edinburgh l^ransactions ; alleen wijst hij nog 

 op eene proef, waarbij die bekende soort van voortbrengselen 

 der kunst, die bas-relief in plano moeten voorstellen, of 

 den hollen of den bollen vorm schijnen te toonen, al naar- 

 dat het werkelijke licht in tegengestelde of in dezelfde rig- 

 ting invalt met dat, naar hetwelk door den kunstenaar 

 licht en schaduw op de teekening zijn aangebragt ; en dit 

 verschijnsel grijpt zelfs dan plaats, wanneer men met beide 

 oogen ziet. Wheatstoi«e schijnt hierom de omkeering van 

 een intaglio en deze illusie aan verschillende oorzaken te 

 willen toeschrijven. 



9. MosBR *) geeft een berigt en eene kritiek van de 

 eerste verhandeling van wheatstone, en wordt daardoor ook 

 tot eene beschouwinjï der onderhavitre omkeerins n-eleid ; 



o o DO' 



hij wederlegt de verklaring van wheatstome in zooverre, 

 dat de verbeeldingskracht zulk een grooten invloed niet 

 zou hebben. Hij merkt op, dat het verschijnsel met één 

 en ook met beide oogen kan worden waargenomen, en wil 

 deze omstandigheid bijzonder op den voorgrond stellen. 

 Hij wil, dat de verschijnselen in het algemeen, waarvan 

 hier sprake is, ten deele zouden behooren tot die, welke 

 men bij stereometrische figuren waarneemt, die zich op eene 

 zonderlinge wijze omkeeren, en waarvan wheatstone ook 

 gewag maakt. Hij acht de verklaring van wheatstone 

 ongenoegzaam, en verwerpt ook de reeds vermelde ver- 

 klaring, die op ons oordeel over licht en schaduw berustte, 

 als algemeen beginsel, ten minste voor het geval, dat de 

 illusie met het bloote oog of met eene enkele loup wordt 

 waargenomen, juist omdat het met eene enkele loup of op 



*) Dove's, Repertorium Jer I'/ti/sik. V, p.39l. 



