( 164 ) 



lijk gelaat in plastischen vorm, om dezelfde reden, waarom 

 eene teekening of eene schilderij deze voorstelling wekt; 

 alleen doet de verdiepte Torm het veel volkomener, omdat 

 zij niet inaar eene matte afbeelding van licht en schaduw, 

 maar de werkelijke schaduw en het xoerkelijke licht bevat. 



Wanneer een verdiepte vorm voor het bloote oog ver- 

 heven schijnt, is men genoodzaakt, zich voor te stellen, 

 dat het licht uit eene andere rigting komt, dan van waar 

 het werkelijk komt. Deze laatste aanname heeft echter 

 voor het onbewust werkzame verstand, dat bij alle zinne- 

 lijke voorstellingen tusschen beiden treedt, geer.e moeije- 

 lijkheid; een holle vorm van eene menschelijke figuur 

 vertoont zich voor het bloote oog des te volkomener en des 

 te gemakkelijker verheven, naarmate hij in eene schuine 

 rigting nader bij het heldere licht eener lamp wordt ge- 

 houden, omdat schaduw en licht zich dan het scherpst af- 

 teekenen." 



Eindelijk: wer staan bij de onderhavige illusie twee 

 werkzaamheden der ziel tegenover elkander. De waarneming 

 van de werkelijke omtrekken van de deelen van het object 

 wekt de voorstelling van den verdiepten vorm ; de waar- 

 neming van de verdeeling van licht en schaduw zoekt, 

 veel magtiger dan eene schilderij het kan, de voorstelling 

 van den plastischen vorm van het voorgestelde voorwerp, 

 van den verheven vorm, te wekken. Wat men nu een in 

 zich zelven keeren van den geest noemt, is niets anders 

 dan die toestand van den geest, in welken hij zich leven- 

 diger laat beheerschen door de indrukken van zijne eigene 

 voorstellingen dan door de indrukken der zinnen en der 

 buiten-wereld ; in dezen toestand ontstaat de voorstelling 

 der bolle medaille, en is zij eenmaal ontstaan dan blijft 

 zij hardnekkig bestaan. Den verdiepten vorm kan men nu 

 als zoodanig eerst dan weer zien, wanneer men eenigen 

 tijd naar iets anders heeft gezien." 



\ 



