( 16G ) 



even buiten de oogas gelegen zijn, en welke steeds toe- 

 neemt, naarmate zij al verder en verder van haar zijn ver- 

 wijderd, zoo veel mogelijk gelijkelijk over het geheel te 

 verdeelen. Bij onverwrikt beschouwen van een enkel punt 

 zijn de omgelegen punten, op kleinen afstand reeds, zeer 

 onduidelijk. Zien wij met één oog, dan bezigen wij het- 

 zelfde hulpmiddel; wij laten de oogas over de oppervlakte 

 weiden. Deze omstandigheid, geloof ik, verspreidt licht 

 over het verschil tusschen drücke, prevost en brewster 

 en dove en wheatstone *) omtrent de oorzaak van ons 

 stereoscopisch zien, d. i. omtrent het eigenlijk wezen van 

 de voorafgaande gewaarwordingen, naar welke wij het re- 

 lief eu den vorm der ligchamen beoordeeleti. Wij laten 

 bij de beschouwing van eenig voorwerp, wel is waar, het 

 punt van convergentie der oogassen onophoudelijk over dit 

 voorwerp weiden, maar dit heeft voornamelijk ten doel die 

 gelijkmatige verdeeling van genoemde onduidelijkheid over 

 het geheel; daarenboven voorkomt deze bewegelijk heid nog 

 eene andere onduidelijkheid, welke bij strak zien op een 

 zelfde punt uit afmatting zou ontstaan. Dat het werkelijk 

 maar een klein plekje is, dat wij, bij zien op een eukel 

 punt, duidelijk waarnemen, kan de vlugtigste beschouwing 

 leeren. 



14. Ten tweede kan men, wat aangaat de herkenning 

 van vormen, zoogenaamd dubbel zien met twee oogen, niet 

 anders beschouwen dan als zien met één oog. De oogassen 

 loopen of te digt bij of te ver af zamen, en de weer naar 

 buiten gebragte afbeeldingen, die op beide oogen worden 

 gevormd, kunnen in geen geval weder zamen vallen, of 

 kunnen niet meer tot een zelfde punt worden herleid. De 

 punten der retina van beide oogen namelijk, waarop die 



*) Dove, Darslellung der Farbenlehre. Neue Ausgabe, p. 161, 

 et seqq. 



