( 173 ) 



zoo vlak en zoo klein in omtrek denken, dat deze oorzaak 

 voor vele standen van den waarnemer al zeer weinig tot 

 de onzuiverheid van trekken en grenzen op dezen vorm 

 zou bijdragen. Maar ik stel mij in b a c {Fig. 3) da 

 doorsnede voor van eene afscheiding tusschen twee zulke 

 verhevenheden, dat is de doorsnede van de verdieping welke 

 er tusschen ligt, — uit zoodanige nevens elkander geplaatste 

 verhevenheden bestaat een caraeo voor het grooter deel en 

 de afscheiding stelt een' scherpe trek voor. — De oogen 

 zijn vooreerst geplaatst in O en O' dan wordt door bei- 

 den het diepste punt a gezien, raaar hier stuit dan ook 

 het gezigt, en er is niets verders te zien ; voor beide 

 oogen ligt dat punt op den achtergrond, en zelfs bij de 

 beste verlichting is het moeijelijk waar te nemen. Zijn ten 

 tweede de oogen in o en o' meer ter zijde gelegen, dan 

 is het punt a al spoedig voor het eene o' verborgen, daar 

 de raakliju, uit o' getrokken, reeds in b raakt; en zoo zal 

 weldra, bij nog grootere zijdelingsche verplaatsing, het 

 punt a zich voor beide oogen achter de neven gelegen 

 verhevenheid a b verschuilen. Om deze oorzaken, en ik 

 geloof er zijn redenen genoeg gegeven, zijn de trekken 

 op een bollen vorm als zoodanig bijna immer onzigtbaar, 

 en onze waarneming bestaat alleen in de opvatting van 

 de algemeene verdeeling van het licht; eigenlijke lijnen 

 van afscheiding zien wij niet, maar wij volgeÉ den gang 

 van het licht, dat in zijne afwisseling met schaduw, in 

 zijne tinten en in zijne overgangen de kromming volgt, en 

 zoodoende, wel is waar onder toetreding van de verbinding 

 der indrukken op beide oogen — die echter maareenen niet 

 noemenswaardigen invloed op onze voorstelling heeft — het 

 verloop der krommingen en trekken doet kennen. Het heeft 

 zeer weinig invloed of men bij de beschouwing van een bas- 

 relief maar met één oog ziet, en hieruit besluit ik, dat de 



