( 17D j 



en de randen doen uitkomen, eu door eene zware schaduw, 

 achter die randen geworpen, het invallen van het licht 

 aanwijzen, wijl door eene ligle schaduw geene uitwerking 

 zoude worden te weeg gebragt, daar zij tegen de scherpte 

 der randen zou verdwijnen. Alleen eene donkere schaduw 

 zal, zoo als uit het boven van GMELlN en anderen aangevoerde 

 genoegzaam blijkt, hare regten kunnen doen gelden bij den 

 scherpen indruk der randen en hier dus, met dezen verbon- 

 den, de voorstelling van den hollen vorm kunnen wekken. 

 Geene andere tegenstelling, dan die wij bg schilders reeds 

 zien toegepast, wordt in het leven geroepen bij de illusie 

 die wij hier overwegen. Zij b a c, [Fig. 6) weder de 

 doorsnede van eene scherpe vooruitstekende afscheiding op 

 een hollen vorm met de aangelegen verdiepingen; in plaats 

 van met twee oogen zien wij nu maar met één, en hier- 

 door wordt in de eerste plaats de groote omzetting be- 

 werkstelligd ; dit ééne oog zij gelegen in O, dan neemt 

 men het punt a slechts in één punt a' op den achter- 

 grond geprojicieerd waar. De eigenlijke bovenrand der 

 trek is uiterst dun, en deze dunne rand verdwijnt 

 spoedig in den achtergrond, want de diffusie en on- 

 duidelijkheid doen weldra het hare om zulk eene lijn uit 

 het beeld uit te wisschen ; vooral is het brengen buiten de 

 oogas zeer geschikt, om zulk eene lijn te verdrijven en ter- 

 stond en als op eenmaal onzigtbaar te maken, terwijl zij 

 in de omgeving als vervloeit. Zoodoende verdwijnen de 

 trekken als eigenlijke geteekende lijnen van afscheiding uit 

 de voorstelling, en het uiterlijk voorkomen dezer opge- 

 werkte trekken gaat overeenstemmen met dat der onzigt- 

 bare ingesneden groeven op eenen oorspronkelijk bollen 

 vorm, bij gewone beschouwing. Even moeijelijk als deze 

 laatste zijn waar te nemen, ten gevolge harer physische 

 ligging, even moeijelijk zijn het nu ook de eerste ten ge- 



