( 183 ) 



zoo vele nieuwe bijkomende oorzaken voor het aangename 

 licht-eflect worden gevonden. De aangename werking, die 

 wordt voortgebragt, wanneer een meer of minder doorschij- 

 nend voorwerp van achteren wordt verlicht, vertoont zich 

 nu ook onder een geheel ander gezigtspunt, en is ook 

 door het voorgaande onderzoek evenzeer voldoende toege- 

 licht en verklaard. Prof. schröder toonde (Fig. 8 h.) de 

 naauwe overeenstemming tusschen eene zoodanige verlich- 

 ting van een voorwerp en de lichtverdeeling op den, bij 

 de hier behandelde proef, ontstanen schijnbaren vorm; nu 

 dan — dan zal ook wel de beschouwingswijze, die dit 

 tweede licht-eflect verklaart, nog het eerste verklaren. De 

 voortbrengsels der graveerkunst, waarvan ik boven sprak, 

 kunnen natuurlijk, bij hunne afteekening op een plat vlak, 

 de fijnste lijnen van afscheiding toonen; in dit opzigt staan 

 zij dus boven den werkelijken bollen vorm, maar die af- 

 scheidingen worden niet aangewezen door eigenlijke lijnen 

 of trekken, hetgeen met de natuur in strijd zou zijn; maar 

 wel juist worden helder licht en donkere schaduw tegen 

 elkander gelegd op den trek, en hierdoor wordt de teeke- 

 ning veeleer eene afteekening van een door de onderhavige 

 illusie omgekeerden hollen vorm en daaraan hebben zij hare 

 schoonheid te danken. De illusie met deze teekeningen, 

 waarvan whe.^tstone sprak, hoop ik te eeniger tijd, bij 

 de omkeering van stereometrische figuren, nader te be- 

 handelen. 



Het is 'misschien reeds eene bekende proef, om wanneer 

 men een oordeel wil vellen over het bas-relief, dat met een 

 stempel zal worden geslagen, dezen dan met één oog te 

 beschouwen. Zoo niet, dan kan ik haar aanbevelen. 



27. Nog deze opmerkingen: zoo als ik boven reeds 

 vermeldde, moet men den hollen vorm en het hoofd stil 

 houden, om voor te komen, dat de eigenlijke vorm niet 

 weder te voorschijn trede ; ik gaf daarbij als oorzaken voor 



