{ 187 ) 



niet twijfelachtig of hij zal aldra het verschijnsel waarne- 

 men. Dezulken, welke, door aanhoudend gebrnik van een 

 zelfde oog bij hunne onderzoekingen, meer of minder één- 

 oogig zijn geworden, znllen onwillekeurig bij de proef dit 

 beste oog bezigen en daarmede het verschijnsel niet ge- 

 makkelijk opmerken ; dit toont aan, dat men alle directe 

 waarneming van vorm moet ter zijde stellen, want zuUse 

 geoefenden weten hulpmiddelen te bezigen tot het herken- 

 nen van vorm, welke een ander over het hoofd ziet. Een 

 van nature bijna volkomen éénoogige liet ik met zijn 

 beste oog door een der oogglazen in den stereoscoop van 

 BREWSTER zieu op een hol afgietsel, dat ik in het kastje 

 had gelegd ; eenvoudig door snelle afwisseling van licht en 

 donker, gelukte het mij herhaalde malen — door de hand 

 voor de opening te schuiven of haar weg te trekken — om 

 hem nu den vorm hol en dan weder bol te laten zien; gaf 

 ik 'hem den tijd dan noemde hij mij bij goede verlichting 

 immer den vorm hol, zoo als hij werkelijk was ; bij plot- 

 selinge verdonkering noemde hij hem bol. Door vermeer- 

 dering of vermindering van licht wordt de pupil gecon- 

 traheerd of gedilateerd ; hierbij wordt, in het eerste oogen- 

 blik althans, onwillekeurig de accommodatie veranderd, en 

 dit zal hem in de war gebragt hebbeu ; terwijl de betere 

 onderscheiding van licht en schaduw, die bij sterk licht 

 mogelijk was, hem ook den waren vorm kan hebben ge- 

 toond, hetgeen dan bij grooter duister onmogelijk moet 

 zijn geworden. 



30. Het verschijnsel met de doos, dat ik boven ver- 

 meldde, laat zich nu ligt verklaren ; want de oppervlakte 

 van papier is immer eenigzins ruw, en daardoor zijn wij 

 gewoon het altijd meer of minder diffuus te zien; een 

 papier, over de doos uitgespannen, moest dus ook bij het 

 duidelijkst zien, een onduidelijk voorkomen hebben ; met 

 céu oog ziende krijgen wij geen juist begrip van de be- 



13* 



