( 224 ) 



ijver, volharding, onverpoosde werkzaamheid is liet moeije- 

 lijk een tweede voorbeeld te vinden, slechts in de verte 

 eenigzins met datgene te vergelijken, hetwelk door hem, 

 gedurende zijn verblijf in Oost-Indië, werd gegeven. Een 

 bevoegd beoordeelaar, lid onzer Akademie, drukte zulks 

 in hartelijke bewoording uit, toen hij den 13'^'^'' Maart jl. 

 zijne leerlingen, kort na het afsterven van üeinwabdt, 

 toesprak. Welk eene taak, M.M. H.H , had men in 

 Indië den waardigen man opgelegd! Regeling van land- 

 bouw, geneeskunst, vaccine, lager onderwijs moesten door 

 hem, en door hem alleen geschieden, in eene kolonie, ter 

 naauwernood uit de handen eener vreemde magt overge- 

 nomen, waar dit alles, uit den aard der zaak, wel niet 

 dan in verwarden toestand konde zijn. En aan hem, wien 

 men, als ware het, onder de beslommering der administratie 

 begroef, droeg men tevens op de natuur te onderzoeken, 

 te beschrijven, binnenlandsche reizen daartoe te onderne- 

 men, de bezendingen van natuurvoorwerpen naar het moe- 

 derland te regelen ; met een woord te handelen als die 

 groote wereldontdekkers, waarvan onze geschiedenis en die 

 van naburige volken zoo menig treö'end voorbeeld ople- 

 veren. Zal men wel verre van de waarheid verwijderd 

 wezen, zoo men in dergelijke overlading de oorzaken zoekt 

 eener uitkomst, welke steeds betreurenswaardig zal blijven ? 

 Voorzeker neen ; maar welligt zoude men mogen vragen, 

 waarom eeue dergelijke last op de schouders genomen ; 

 waarom alleen te willen torschen, waartoe de vereenigde 

 krachten van velen ter naauwernood voldoende zouden ge- 

 weest zijn? In dat opzigt kan men niet alle mensclieii 

 met gelijke maat meten. Rein'wardt was in Indië niet 

 ontrouw aan den geest, welke hem bezielde, toen hij in 

 Harderwijk den gloed des natuuronderzoekers beschreef. 

 Zijn gevaarvolle togt in den krater van den vuurspuwenden 

 berg op Celebes, zijne waarnemingen en al wat hij ver- 



