( :5.15 ) 



worden van liet geheel staken des welks, zoo niet in Ilalle 

 de boekdrukker jouann Godfried trampe zieli met funke 

 en KNIPHOF had verstaan, om eene geheel nieuwe uitgaaf 

 van plantenafdruk te leveren, waarvan de keur en be- 

 schrijving aan den krijgs- en domeiuraad friedricii wil- 

 helm voN LEiJSER werd toevertrouwd. 



Van deze zijn twaalf centurien verschenen, voorzien van 

 de geslachts- en soortnamen volgens linnaeus en, bijal- 

 dien ze daar niet te vinden waren, naar die van lüdwig. 



De planten werden, versch gedroogd zijnde, kunst- 

 niatiiï met boekdrukkersinkt bedekt, en zwart "-edrukt, 

 doch vervolgens, zoo men het verlangde, afgezet met hare 

 natuurlijke kleuren. Bij kunstkenners ondertusschen wer- 

 den de zwarte voorgetrokken aan de gekleurde. 



Van de gekleurde bezit ik een compleet exemplaar, 

 waarvan ik enkele voorbeelden, ter vergelijking raet von 

 heüfler's afdrukken, aan de Academie kan voorleggen 



De eerste Centurie verscheen in het jaar 1758, de 

 laatste in het jaar 176i. Tra.mpe was evenzeer van Deen- 

 schen oorsprong, als de vroeger genoemde vvelkensteiiv. 

 Later zal nog van een derden Deen, als uitvinder van 

 zelfafdruk moeten gesproken worden. 



Staande deze uitgaaf van de Centurien der Botanica 

 in originali seu Herbarium vivum door K.'yiruoF en trampe, 

 te weten : ten jare 1763, werd in Nommer 2 der Gazette 

 Salutaire eene Recette geleverd 'pour copier ioutes sortes de 

 plantes sur papier, welke ik niet geloof dat bijval heeft 

 gevonden. Immers eerst lang daarna gaf hoppe in Regens- 

 burg zijne Ectijpa plantarum Ratisbonendum en zijne Ec- 

 tl/pa ^jfaniarujn selectarum, die opvolgend, van het jaar 

 1788 — 1796 in het licht verschenen. Waarbij ik nog kan 

 voegen graumüller's Neue Methode von natürliche Pjlan- 

 zendbdrücken in 1809 en opp's Neiic PJlan-enahdrücJecn 

 in 1811. 



