— 18 — 



er hunne vaartuigen van ; de mast , de zeilen , het touwwerk worden 

 door denzelfden boom geleverd, en ten slotte bevrachten zij hun vaar- 

 tuig met de vruchten van de plant, waaruit het geheel is zaraengesteld. 

 "Een bewoner dezer streken," zegt een reiziger, "die acht of tien 

 kokosbooraen rondom zijne woning heeft geplant, heeft voor zijn huis- 

 gezin even veel gedaan, als in Europa een huisvader, die gedurende 

 zijn geheele leven gezwoegd en gewerkt heeft om de zijnen te onder- 

 houden, en aan zijne erven nog een' goeden stuiver gelds nalaat." 



Behalve deze planten, die voor de bewoners dier gewesten van 

 zulk een groot belang zijn , zijn er nog een aanzienlijk aantal andere, 

 wier voortbrengselen niet alleen op de plaats zelve worden gebruikt, 

 maar die tevens hoogst gewigtige voorwerpen van uitvoer en han- 

 del zijn. Het zal naauwlijks noodig zijn, dat ik hier de KolRj , de 

 Suiker, de Sago, velerlei specerijen en geneesmiddelen noem. De 

 meeste dier handelsartikelen worden, zoo als elk weet, in het groot 

 gekweekt; want hoe mild de natuur ook zij, zij is den Europeaan, 

 die zich in die oorden gevestigd heeft, niet mild genoeg. Met 

 overdaad heeft zij in de eerste levensbehoeften voorzien; de inlander, 

 die de verfijningen der weelde nog niet kent, vindt, schier zonder 

 eenige moeite, alles wat vereischt wordt om in zijne nooddruft te 

 voorzien, en, zoo hij al eenigen arbeid moet verrigten, dan is die 

 arbeid in een klimaat, waar in sommige gedeelten, zoo als op de 

 Philippijnsche eilanden, vier oogsten inéén jaar vallen, zeer gering 

 in vergelijking van dien, waartoe onze landbouwers veroordeeld zijn. 



Doch daar verschijnt de Europeaan , aan wiens verfijnde zinnen 

 het volop genieten der eigenlijke levensbehoeften en niets meer, een 

 volstrekt gebrek van het noodige toeschijnt! Hij ontgint den grond, 

 welke vroeger slechts onder de heerschappij der natuur stond. Hij 

 dwingt hem te voorzien in velerlei behoeften , die hij zich zelven 

 geschapen heeft; en ^ijne stoute pogingen worden rijkelijk door die 

 natuur beloond, welke zich gewillig naar zijne wenschen voegt. 



Maar, denkt menwelligt, hij moge in die streken eenen overvloed 

 van nuttige en aangename plantenvoortbrengselen vinden, vele die 

 hij hier achterliet, en die ook geenszins te verachten zijn, onze mal- 

 sche groenten, ons ooft, onze druiven en andere vruchten moet hij 



