— 35 - 



contrasten te weeg brengen, en daarvan eene redelijke verklaring- 

 trachten te geven, die niet op vooraf aangenomen begrippen berust, 

 maar aan de verschijnselen zelve ontleend is. De wetenschap, die wij 

 planten-natuurleer noemen, stelt zich 'zulke nasporingen ten doel. 

 Een ijverig en onbevooroordeeld onderzoek heeft reeds veel opgehel- 

 derd. Onze kennis is nogtans zeer beperkt, indien wij nagaan 

 hoe schier grenzeloos groot het veld van ons onderzoek is. Veel is 

 er, wat wij welligt nooit zullen verstaan. Maar, dit moet ons niet 

 ontmoedigen om immer te willen voorwaarts streven. Elke goede 

 opmerking of waarneming is eene aanwinst, is bouwstof voor goede 

 grondslagen der wetenschap. 



"Wilt gij, Lezer, ons volgen? Wij willen ons te zamen in onze 

 gedachten verplaatsen midden in de groote werkplaatsen der na- 

 tuur, en daar aandachtig gadeslaan wat zij verrigt, en op welke 

 wijze zij dit ten uitvoer brengt. Wie weet, of wij er niet toe zui- 

 lenkomen om het een' of ander' van die groote contrasten, die wij 

 zoo even vermeld hebben , te verklaren , en te ontraadselen , wat bij 

 den eersten aanblik voor geene oplossing vatbaar schijnt. Welaan, 

 slaan wij te zamen eenige blikken in het planten-leven. 



Als men eene plant uitwendig en oppervlakkig beschouwt, zou 

 men wel niet vermoeden dat zij een zoo voortreflelijk schoon inner- 

 lijk maaksel heeft. Dit echter is uit zoo kleine deelen zamenge- 

 steld , dat het scherpziendst oog ze niet vermag te onderscheiden of 

 te erkennen. Men bezigt daartoe werktuigen, die wij mikroskopen 

 noemen, uit een zamenstel van geslepen' glazen bestaande, die het 

 vermogen hebben om kleine voorwerpen vaak honderden malen schijn- 

 baar te vergrooten, en die ons dus den weg banen om te leeren ken- 

 nen, wat anders aan de waarneming door onze bloote zintuigen te 

 eenenmale zou onttrokken zijn. Dit werktuig werd op het laatst der 16e 

 of het begin der 17^^ eeuw in ons vaderland uitgevonden, en is vooral 

 sedert de laatste jaren tot eene te voren ongekende volkomenheid ge- 

 bragt. Het leert ons , dat de planten aanvankelijk bestaan uit blaas- 

 jes of vliesj es, die eene holte hebben , of liever, die eene zekere ruimte 

 begrenzen, — die meest bolrond zijn, — die later, als ze aan el- 

 kander sluiten , van gedaante veranderen , vaak verlengd worden , — 



