— 36 — 



en die, onderling verbonden, het geheel vormen, dat wij planten- 

 weefsel noemen. Dit vliesje is kleurloos, doorschijnend, zonder ope- 

 ningen; het bevat vochten, en in die vochten zijn onderscheidene 

 stoflen, voortbrengselen van den wasdom, opgelost, of deze bevinden 

 zich daarin in vasten toestand. Die blaasjes nemen vloeistofi'en, 

 vooral water, van buiten op; zij voeren ze in de naast aanliggende 

 blaasjes of cellen over; en zoo wordt het vocht, dat de uiterste 

 cellen van den wortel uit den grond opnemen, opgevoerd en in 

 alle rigtingen door het geheele gewas bewogen, en wordt de bron 

 voor de vorming van al de verschillende deelen waaruit de planten 

 bestaan, en die, hoezeer allen naar eenen en denzelfden grondslag 

 ontstaan, echter ieder op zich zelve gewijzigd zijn en eene min of 

 meer bepaalde dienst hebben te verrigten, en alzoo elk het hunne 

 toebrengen ter instandhouding van het geheel. Zoo moet de wortel 

 geheel andere diensten verrigten dan de bladen, en deze weder tot 

 andere einden dienen dan de bloem, de vrucht, het zaad, enz. 



Hoewel de vliesjes , die de zoogenoemde cellen omgeven of begren- 

 zen, gesloten zijn en niet met openingen voorzien, zoo zijn ze nog- 

 tans doordringbaar voor vloeistoffen. Deze eigenschap is aan vliezen 

 van de ligchamen der dieren en van de planten beide gemeen. De 

 eenvoudigste voorbeelden bewijzen dit. Als men eene blaas met 

 water gevuld en wel toegebonden aan de lucht blootstelt, dan zal 

 al het water, door verdamping op de oppervlakte, verloren gaan en 

 de blaas ten laatste zamenvallen, en dit niettegenstaande ze geene 

 openingen heeft. Hoe dunner het vlies der blaas is, des te eer 

 zal de vloeistof geheel verloren gaan. Als men nu vliezen met de 

 beide oppervlakten aan verschillende vloeistoffen blootstelt, dan 

 dringen ze beide door het vlies heen en vermengen zich met elkan- 

 der. De mate, waarin dit plaats heeft, hangt veel af van den aard 

 der stoffen, welke men bezigt. De dunnere vloeistof echter dringt 

 veel meer door dan de dikkere. Een bewijs hiervoor kan men 

 vinden bij eene kalfsblaas, die voor de helft is gevuld met wit van 

 eijeren. Men legge haar in water, zij zal opzwellen en bersten. Men 

 legge daarentegen eene zoodanige blaas met water gevuld in eiwit, 

 zij zal zich ontledigen en te zamen vallen. Merkwaardige eigen- 



I 



