— 39 — 



kan men dit bovenste vliesje zeer gemakkelijk afzonderen. Het ont- 

 staat in alle planten , door de uitzweeting van stoffen , die op de opper- 

 vlakte in vasten toestand terug blijven. 



Van dit opperhuidsmaaksel , 't geen zich nog in tallooze andere 

 wijzigingen, dan wij die hier aanbieden, voordoet, is het niet 

 mogelijk thans in het breede te gewagen. Van de genoemde huid- 

 mondjes zij dit echter hier aangevoerd, dat het als zeker is aan 

 te nemen , dat zij met de ademhaling der planten , dat is , de be- 

 trekking van de planten met de lucht, in een zeer naauw verband 

 moeten staan, inzonderheid als men in aanmerking neemt, in hoe 

 grooten getale zij vaak voorkomen. Op eene vierkante streep zijn 

 er in het blad van eenen oranje-boom 2846 , van de postelijnplant 

 ruim 1000, van een rhododendrum 480, van de haver 150, enz. 

 Op een enkel blad van de zoo evengenoemde Iris zijn er meer dan 

 3 milioenen geteld. 



Maar, hoe gewigtig nu ook die poriën, of hoe men ze noemen 

 wil, mogen zijn, het is zeker dat het die deelen niet uitsluitend 

 zijn, waardoor de gemeenschap van de buitenwereld met het in- 

 wendige van de planten wordt onderhouden. Wij weten zeker dat 

 elk planten vlies , en dus ook dat, hetwelk aan de oppervlakte ligt, 

 de eigenschap bezit, om vloeistoffen, van welken aard ook, door te 

 laten, zonder dat er bepaalde openingen aanwezig zijn, al zijn ons 

 ook de voorwaarden, die daarvoor vereischt worden, niet altijd be- 

 kend. Eene daadzaak is het, dat de geheele oppervlakte uitwasemt 

 of ademt, vloeistoffen opneemt en die tot het innerlijke der plant 

 overbrengt. 



Wij moesten deze mededeelingen doen voorafgaan, om althans 

 eenigzius in te leiden in het maaksel en de natuur der planten, 

 zoo verre als noodig is, om deze onze beschouwingen voor onze 

 Lezers vruchtbaar te maken. 



Het is op goede gronden aannemelijk, dat de blaasjes of cellen 

 der wortelvezels , ten allen tijde, in meerdere of mindere mate werk- 

 zaam kunnen zijn, zelfs onafhankelijk van hetgeen aan en in het 

 overige van de plant, dat zich boven den grond bevindt, plaats 

 heeft. De "endosmose ," — zoo toch noemt men de eigenschap van de 



