4,'' 



planten. Zij bestaat in het uitwasemen van water, dat in de plant 

 in overtollige hoeveelheid voorhanden is, en vooral uit den grond 

 door den wortel is opgenomen. 



Verdamping heeft van buiten aan de planten plaats, ook in het 

 koude jaargetijde. Een klomp ijs vermindert steeds in omvang, 

 omdat zijne oppervlakte gestadig in damp overgaat. Als men twee 

 schalen met gelijke hoeveelheden water blootstelt aan de lucht, doch 

 onder eene van beide vuur aanbrengt, dan zal het water in deze 

 laatste veeleer verdampen dan in de andere, maar in beide zal het 

 ten laatste geheel verdwijnen. De toepassing van dit beginsel op 

 de planten brengt ons tot het resultaat, dat ze aan hare oppervlakte 

 ook des winters water kunnen en moeten verliezen, maar dat het 

 verlies van water in meerdere mate des zomers moet plaats hebbeu, 

 als de warmte van den dampkring hooger is. 



Dat ook drooge koude de uitwaseming op de oppervlakte der plan- 

 ten , met andere woorden de "verdamping" (zoo willen wij het voort- 

 aan noemen) in werking brengt en bevordert, hiervoor zijn de 

 sprekendste bewijzen. De koude noorden-winden zijn nadeelig voor 

 plantsoenen en veldgewassen. Wanneer wij zeggen, dat de boomeu 

 door den wind "verschroeid" worden, beteekent dit niet anders, dan 

 dat de voorbij stroomende lucht het gebladerte onophoudelijk doet uit- 

 wasemen, en dit in veel sterkere mate, dan er vocht , dat door den wortel 

 moet worden opgevoerd, wordt aangebragt. Het evenwigt tusschen 

 de verdamping en den aanvoer van vochten wordt verbroken, het 

 weefsel Avordt uitgeput, de vliezen der cellen verliezen het vermo- 

 gen om verder op te nemen, vallen zameu, het blad wordt droog 

 en bruin, het sterft af. Niet anders is de werking der koude op 

 het jeugdig veldgewas , al zijn de verschijnselen ook niet in allen 

 deele dezelfde. Noorden- en oosten-winden brengen drooge koude, 

 westen- en zuiden-winden meer vochtige luchtstroomen aan. Daarom 

 zijn de eerste, vooral in het voorjaar, schadelijk, en zijn wij ge- 

 woon onze booraen en plantsoenen door bedekking en beschutting 

 tegen dien invloed zoo veel mogelijk te beschermen. Die nadee- 

 lige werking op fijne vruchtboomen is den kweeker inzonderheid 

 bekend. Hij vreest niets meer dan de koude van den naclit, die 



