— 45 — 



Maar, als men eens nagaat, hoe groot de massa van zoodanige^ 

 stoften in de planten is, en hoe gering de hoeveelheid daarvan is, 

 die in het water mag opgelost wezen , indien dit niet door te groote 

 digtheid of lijvigheid ongeschikt zal worden om in de planten door 

 te dringen , dan is daaruit te besluiten tot de schier onmetelijke 

 hoeveelheid water, welke gedurende haar geheele leven door eene 

 enkele plant moet trekken, vóór zij hare geheele ontwikkeling be- 

 reikt en haar geheelen levensloop heeft ten einde gebragt. 



Als het nut der uitwaseming voor de plant moet worden aff^-e- 

 meten naar de mate waarin zij plaats heeft, dan mag men veilig 

 besluiten, dat deze in de daad voor de gewassen van de grootste 

 dienst is. Wij kunnen daarvan merkwaardige voorbeelden en be- 

 wijzen aanvoeren. 



Een Engelsch natuurkundige , stephan hales , schreef een boek, 

 dat tot titel had: Groeijende Weegkunde. Hij beschreef daarin (op 

 't laatst der 17de eeuw) de volgende waarneming. Eene zonnebloem, 

 die 31/2 voeten hoog was, wasemde op een zeer warmen dag 1 pond 

 en 14 oneen water uit. De uitwaseming was gemiddeld per dag 

 1 pond en 4 oneen ; zij gaf in een warmen nacht slechts 3 oneen- 

 Hij bevond dat planten met harde en immer groene bladen minder 

 uitdampen dan die welke afvallen, zoo als koolsbladen, bladen 

 van appelboomen en dergelijken. Zulke proeven zijn echter niet 

 gemakkelijk te nemen, want men moet de uitwaseming van de aarde, 

 waarin de planten staan, buiten rekening houden, en, zal men de 

 som der uitgewasemde stof met eenige naauvvkeurigheid bepalen, 

 dan is het noodig, de planten af te sluiten. Er behoort ook te wor- 

 den acht geslagen op de gesteldheid van het weefsel en van de 

 massa waaruit de bladen bestaat. Maar, boven alles, zou men de 

 vlakte-uitgebreidheid moeten kennen, over welke de uitwasemiu"- 

 in eenen zekeren tijd plaats heeft, en daarbij de juiste mate van 

 vochtigheid die de wortel behoeft. Eene dikke, lederharde opper- 

 huid, zoo als vele sapplanten, huislook, Crassula's, Aioe's hebben, 

 wasemt weinig uit; maar deze planten behoeven ook weinig vocht. 

 Zij groeijen vaak op steenen en rotsen. Hoe teederer, hoe dunvlie- 

 ziger daarentegen de bladen zijn, des te meer wasemen zij uit. Hoe 



