— 54 — 



verzadigd, van de planten geen vocht meer zou kunnen opnemen, 

 dan is dit aan deze laatsten vaak duidelijk zigtbaar. Als de uit- 

 wasemende oppervlakte der bladen in hare werking, door welke 

 oorzaak ook, gestoord wordt , dan worden de planten ziek of sterven. 



Het slapen der planten is die staat, waarop wij bij den aanvang 

 doelden, en waarbij wij deelen van bloemen of bladen, die anders 

 zijn uitgespreid , naar elkander zien toeneigen of zamenvallen , om- 

 dat ze hunne natuurlijke veerkracht en zwelling door de sappen 

 missen , die over dag de gevolgen zijn van de werking der zonnestralen. 

 Die planten-slaap is in geen opzigt met dien der dieren te verge- 

 lijken. 



De barometer wijst ons de veranderingen in de weersgesteldheid 

 aan , nog vóór dat wij die door onze zintuigen gewaar worden. Wij 

 zeggen , dat hij die als t' ware voorspelt. In dien zin doen dit ook 

 sommige planten. Niet alleen toch sluiten zich vele bloemen wan- 

 neer het regent, maar er zijn planten, die den regen vooraf voor- 

 spellen, in gelijken zin als de barometer dit de veranderingen van 

 het weder doet. Eene soort van goudsbloem (Calendula pluvialis) 

 sluit hare bloemen, en Porliera hygrometrica de bladen, als het zal 

 gaan regenen. Er is warmte en drooge lucht noodig, die ze doet 

 aanzwellen en sterk uitdampen, om de natuurlijke zwelling te be- 

 houden. De vochtigheid, welke reeds in betrokken of benevelde 

 lucht is, die den regen voorafgaat, doet de deelen zamenvallen, 

 waaraan de natuurlijke prikkel ontbreekt. Dit en de zoogenaamde 

 slaap der planten zijn dusgenaamde hygrometrische verschijnsels. 



Als de verdamping wordt gestoord, dan wordt de plant ziek, 

 niettec^enstaande den aanvoer van voedende stofl'en door den wor- 

 tel. Dit is door ondervinding en proefneming gebleken. Als men 

 bladen met vernis of andere vreemde stofl'en bestrijkt, die de uit- 

 waseming storen, dan* sterft de plant; want de oppervlakte kan 

 niet meer werkzaam zijn. 



In Julij 1845 vertoonde zich in een der meest algemeen ge- 

 bruikte voedingsgewassen, de aardappelplant , eene te voren mis- 

 schien niet ongekende ziekte, maar in eenen schrikbarenden graad. 

 Akkers , die nog kort te voren welig hadden gestaan , toonden slechts 



