— 57 — 



Waar zouden wij eindigen, indien wij wilden voortgaan met 

 voorbeelden aan te voeren en op te sommen, van wat al aan de ver- 

 damping en hare verhouding tot opslorpiug is toe te schrijven? 

 Beperken wij ons daarom, en herinneren wij nog slechts dit, dat 

 de planten ook vochtigheid uit de lucht opnemen ; dat niet enkel de 

 wortelen voedingsstoüen uit den bodem, maar de bladeren ook an- 

 dere, in gasvormigen toestand verkeerende stofien uit de lucht 

 opnemen ; dat verdamping en opslorping door groene deelen afhangen 

 van den vochtigheidstoestand van de lucht, van dien der plant , en dien 

 van den grond; dat de natuur der gewassen door die voorwaarden 

 aanmerkelijk wordt gewijzigd, en dat daarvan mede afhangen de 

 vormen en eigenschappen, die de planten ons aanbieden in de ver- 

 schillende luchtstreken en op hare zoo onderscheidene standplaatsen. 

 De kennis van het nu behandelde is niet zonder praktisch nut. 

 Eene goede bewatering of droogmaking van den grond is immers 

 voor den landman niet minder gewigtig, dan eene goede bemesting. 

 Het water, dat de plant moet uitdampen, moet ook aan haren wor- 

 tel worden aangebragt. Waar zou de grens van deze mededeeling 

 zijn, als wij wilden beproeven om al de groote verschijnselen te ver- 

 melden, die de plantengroei, door de uitwaseming, te weeg breno-t 

 in de geheele natuur. Immers, waar bosschen zijn, is de luchtge- 

 steldheid vochtig, zijn de gronden veelal vruchtbaar. De groote 

 stroomen der aarde ontstaan veelal van boschrijke gebergten en 

 storten zich meestal op verre afstanden van daar in de zeeën. De 

 bevolkingen zetten zich aan hunne vruchtbare boorden neder; kui- 

 tuur, welvaart en beschaving houden gelijken tred. Waar o-een 

 plantengroei is, daar is de bo^em dor, de luchtgesteldheid vaak 

 droog; het regent er zelden. Menschen en dieren vlieden als 't ware 

 die dorre en onvruchtbare oorden. Uitgestrekte streken van het 

 westen van Zuid-Amerika , waar het nimmer regent en waar o-een 

 vegetatie is, kunnen als bewijzen er van worden aangevoerd. 



Wij hebben slechts e'én gedeelte van de dusgenaamde ademhaling 

 der planten in deze bladzijden besproken. Maar die beschouwing 

 kan niet op zich zelve staan. Licht en lucht en warmte zijn de 

 magtige prikkels van den groei. Wat zij op de planten te weeg 



