— 62 — 



nabijheid van eene magneetnaald , die zich vrij bewegen kan, deze 

 hare gewone rigting verlaat en dus niet meer naar het noorden 

 en zuiden wijst, zoodra er door den metaaldraad een electrische 

 stroom wordt geleid. Dat was voor alle gewone beschouwers, om 

 hunne doorgaans gebezigde uitdrukking te gebruiken, zeker aardig^ 

 maar niet meer. Andere natuuronderzoekers herhaalden die proef, 

 en breidden haar uit, endeden naar aanleiding daarvan, jaren achter- 

 een, eene tallooze menigte andere evenzeer aardige proeven. Ik her- 

 haal dat woord, omdat als men de voornaamste van die proeven 

 eens vertoonde aan iemand, die niet te voren van het gevolg daarvan 

 was ingelicht, dit zeker de meest vleijende benaming zou zijn, welke 

 hij daaraan zoude weten te geven. Intusschen, wat was van deze, 

 schijnbaar alleen voor de wetenschap als zoodanig nuttige onder- 

 zoekingen, het regtstreeksche uitvloeisel ? Niets minder dan het won- 

 der onzer eeuw, het tweede spraakorgaan voor den mensch: de 

 electromagnetische telegraaf! Zonder oERSTED,en zonder de ijverige 

 en volhardende nasporingen van zoo velen, die het door hem gewe- 

 zen spoor hebben betreden en geefi'end en tot eenen breeden, ver 

 nitloopenden weg gemaakt, zoude de telegraaf nog zijn wat zij in 

 den beginne scheen : een vermetel denkbeeld , in het brein van eenen 

 geleerde opgekomen, maar voor geene uitvoering vatbaar. 



En al had oersteds ontdekking niet dit schitterend gevolg 

 gehad, toch zou zij, altijd uit het oogpunt van stofi'elijk nut be- 

 schouwd, nog hoogst belangrijk mogen genoemd worden. Want 

 zonder haar zoude ook de electromagnetische beweegkracht , die 

 zeker eens naast de stoomkracht eene waardige plaats zal innemen, 

 onbekend zijn gebleven. Maar denkt gij , Lezer , dat , toen baulow ont- 

 dekte dat ijzer, wanneer een electrische stroom daarom heen Avordt 

 geleid, daardoor tot eenen magneet wordt, hij zijne onderzoekin- 

 gen dienaangaande ondernomen had met het doel, om de electro- 

 magnetische beweegkracht uit te vinden, of zelfs dat na die ont- 

 dekking de mogelijkheid tot zoodanige toepassing hem al aanstonds 

 voor den geest kwam ? Zoo was het toch niet ; de eerste aanwending van 

 het door barlow ontdekte beginsel tot het verkrijgen van zooda- 

 nige kracht kwam later, en niet eens van hem zelven, maar van 



