— 118 — 



ligter wordt; doch die rijzing of daling beweegt zich tusschen 

 zekere grenzen, en men kan stellen, dat aan de oppervlakte der 

 zee de gemiddelde luchtdrukking gelijk staat met die eener kolom 

 kwikzilver van 760 Ned. strepen lengte, hetgeen met andere 

 woorden wil zeggen, dat onze geheele dampkring juist zoo veel 

 weegt, als eene zee van kwikzilver, ter hoogte van 760 Ned. 

 strepen, onze geheele aarde bedekkende, wegen zoude. 



Duidelijk is het nu ook, dat, zoodra men zich boven het opper- 

 vlak der zee verheft, de luchtdrukking verminderen moet en der- 

 halve de barometer dalen; en dit geschiedt zelfs zoo regelmatig, 

 dat men in den barometer een werktuig bezit, waarmede men de 

 hoogte van bergen met vrij groote naauwkeurigheid meten kan. 



Zien wij thans, na dit te hebben laten voorafgaan, vooreerst, 

 hoe het verschijnsel plaats grijpt, dat wij het koken van het water 

 noemen, en ten tweede, waarin het gaar worden van aardappelen 

 eigenlijk bestaat. 



Gewoonlijk meent men, dat, om water te doen koken, het altijd 

 volstrekt noodig is, het aan den invloed van vuur of eene andere 

 warmtebron bloot te stellen. Dit is echter eene dwaling. Het koken 

 van water is niet anders dan de overgang uit den druipbaar vloeibaren 

 toestand in den lucht- of gasvormigen. Het watergas, gemeen- 

 lijk damp genoemd, kan zich ook bij eenen lagen warmte-graad 

 vormen, of, met andere woorden, ook koud water kan koken, mits 

 de lucht slechts eene zeer geringe drukking uitoefene. Brengt 

 men water, versch opgepompt en derhalve koud, onder de glazen 

 klok eener luchtpomp , en pompt men hierop de lucht uit die klok , 

 dan zal dit water aan het koken geraken. Op hooge bergen nu is 

 de lucht, wel is waar, nimmer zoo ijl als hier verondersteld wordt, 

 doch de vermindering harer drukking is toch daar groot genoeg, 

 om eenen zeer merkbaren invloed uit te oefenen op het kookpunt 

 van het water, dat wil zeggen, op de mate van warmte, welke 

 gevorderd wordt, om water te doen koken. 



In een land als het onze, dat slechts zeer weinig boven het 

 oppervlak der zee ligt , en waar de gemiddelde luchtdrukking of baro- 

 meterstand dus omstreeks 760 Ned. strepen bedraagt, kookt zuiver 



