— 13S — 



gelaafd , en hij ontvangt daar het aangename gevoel van verzadiging 

 en bevrediging; het is het eerste genot des levens, hetgeen de 

 nieuwe wereld hem aanbiedt. — De gedurige herhaling dezer be- 

 hoefte, met het hierop volgend genot van verzadiging maakt deze 

 gewaarwording meer duurzaam en blijvend; reeds vroeg, als hij 

 wordt opgenomen, of eenig vreemd gevoel ontwaart, draait hij 

 zijnen kleinen mond ter zijde om op nieuw aan deze behoefte en 

 dat genot te voldoen; want hij onderscheidt de moederborst nog 

 niet van eiken anderen hem vreemden prikkel of gewaarwording, en 

 zoo doet hij in zijn nog donker zeifsbewustzijn de eerste schrede 

 tot eene hoogere zelfontwikkeling; het eerste spoor van geheugen 

 ontwaakt, hetgeen hem van een vroeger gesmaakt genot een duister 

 gevoel begint te geven ; hij begint reeds te leven in den verloopenen tijd. 



Zijne zintuigen zijn echter nog onvolkomen, en slechts langza- 

 merhand wordt hij voor meerdere indrukken vatbaar; eerst door 

 gedurige behoefte aan slaap afgebroken, worden hem de prikkels 

 der zintuigen als bij kleine herhaalde giften toegediend , en zoo 

 wordt hij voor overprikkeling behoed. 



In het eerste begin schijnt hij nog doof of althans hardlioorend 

 te zijn; de trommelholte van het oor is nog met vocht gevuld, 

 hetgeen eerst langzaam schijnt te verdwijnen en voor de indrin- 

 gende lucht plaats te maken; deze aanwezigheid van vocht in de 

 trommelholte moet hem, even als zulks zoo dikwijls op lateren 

 leeftijd plaats heeft, doof maken. Binnen een paar weken nam ik 

 echter -meermalen duidelijke gewaarwordingen van geluid waar ; evenwel 

 wordt het kind in den eersten tijd op verre na niet zoo ligt door 

 gedruisch in zijnen gerusten slaap gestoord, als later het geval is. 



Het gezigt, ons hoogste zintuig, geeft hem de eerste gewaar- 

 wordingen , en brengt hem met de buitenwereld in nadere betrekking ; 

 reeds weinige uren na de geboorte zag ik hem met de oogen de 

 bewegingen van een licht op eenigen afstand volgen , — in welk opzigt 

 hij zich terstond reeds, volgens burdach, wiens naauwkeurige waar- 

 nemingen wij vooral hier volgen j van de jonge dieren onderscheidt, 

 die dit niet zouden doen (burdach , Die Physlologie als Erfahrungs- 

 wissenschaft, ITT Th. pag. 185). De bolheid echter zijner oogen en van de 



