— 138 — 



ling zijner geestvermogens ; zijn geheugen vooral wordt levendiger ; 

 hij herkent met vreugde vroeger geziene voorwerpen en spoedig 

 volgt ook herinnering van zaken, die hij niet ziet; hij krijgt het 

 vermogen om die ook in zijne voorstellingen zich voor den geest 

 te brengen, en als in zijne gedachten af te teekenen, zijne ver- 

 beelding ontwaakt en vertoont zich reeds in zijne droomen. 



Heeft hij in de vijfde en zesde maand voorwerpen leeren grijpen, 

 dan begint hij zich ook daarmede bezig te houden, zijn geest ver- 

 toont meer eigene werkzaamheid, hij begint te spelen en te on- 

 derzoeken. Met bepaalde geluiden geeft hij reeds meer en meer zijne 

 begeerten te kennen, en in de achtste maand tracht hij duidelijk 

 klanken en woorden na te bootsen; hij beproeft voor het eerst niet 

 alleen zijne begeerten door klanken, maar ook zijne denkbeelden 

 in woorden uit te drukken door het gebruik van de spraak, waarin 

 een kind eene hem van de natuur zoo doelmatig geschonken e, en ons 

 op lateren leeftijd bijna onbegrijpelijke vatbaarheid vertoont. 



Men moet hierbij echter opmerken, dat het kind reeds de be- 

 teekenis van vele woorden verstaat , en b. v. zijn naam en die zijner 

 ouders herkent, voor hij die kan uitspreken. Indien iemand eene 

 geheel vreemde taal hoort spreken , zoo gaat dit aanleeren niet 

 gemakkelijk; wij hebben eenen tolk, eenen leermeester , eene spraak- 

 kunst en een woordenboek noodig; maar het kind leert de taal zonder 

 die hulp; het heeft noch woordenboek, noch tolk, en hoezeer eenige 

 namen door gedurig herhalen hem kenbaar worden , zoo worden hem 

 echter deze in steeds veranderde zinnen voorgedragen. Hoeveel op- 

 lettendheid wordt er niet vereischt om de dikwijls overdragtelijke 

 beteekenis der bijvoegelijke naamwoorden te verstaan, b. v. het zoete 

 kind, een zoet klontje suiker; mooi weer, een mooi kleedje, een 

 mooije pop; hoeveel opmerkzaamheid", om de werkwoorden, die 

 geene zigtbare zaak voorstellen , in hunne verschillende vervoegingen 

 en zinnen, waarin zij voorkomen, te leeren verstaan, en die in 

 eene geheel verschillende orde en zamenhang, die hij niet begrijpt, 

 te leeren onderscheiden; hoeveel om de beteekenis der kleuren, der 

 getallen te leeren vatten; en echter ontbreekt het niet aan voor- 

 beelden, dat kinderen, door fransche bonnes opgevoed, twee talen te 



