— 139 — 



o-elijk leeren. Ja, een mijner vrienden deelde mij mede, dat hij een 

 kind gekend heeft van HoUandsche ouders te Verviers geboren, dat 

 op den ouderdom van vier jaren zich, al naar gelang der omstan- 

 digheden, van vier verschillende talen bediende zonder deze te 

 verwarren, namelijk van het HoUandsch, het Pransch (de taal der 

 meeste fatsoenlijke ingezetenen aldaar), het Luiker-waalsch (de al- 

 gemeene taal der mindere klasse) en het Duitsch, de taal van eenige 

 daar wonende familiën, waarmede zijne ouders omgang hadden. 



Het kind toont hier indedaad eene verbazende vatbaarheid van 

 geest, die ons op lateren leeftijd geheel vreemd is, waardoor een 

 kind zich reeds zoo verre boven alle dieren verheft, daar de 

 papegaai wel enkele woorden leert naspreken, maar de beteekenis 

 niet verstaat. Men kan het kind alleen de namen der voorwerpen 

 en personen leeren; al het afgetrokkene , de bijzondere eigenschap- 

 pen, hetgeen niet het voorwerp zelve is, te leeren verstaan, is het 

 eigen werk van den geest van het kind, en het leert dit zonder 

 eenige opzettelijke methode. 



Hierin vertoont zich vooral bijzonder de geschiktheid van ons 

 ligchaam om onzen geest op te voeden, niet alleen door zinnelijke 

 indrukken, door klanken en woorden aan ons over te brengen, 

 maar ook door de vatbaarheid om onze gedachten in klanken en 

 woorden als spraak en taal te kunnen teruggeven. Het is vooral 

 hierdoor, dat de begaafdheden van onzen geest en ons verstand zich 

 ontwikkelen. Juist door de taal en de beteekenis der woorden wordt 

 het kind op de hem omringende voorwerpen meer opmerkzaam ge- 

 maakt, en leert het hunne eigenschappen kennen. De woorden en 

 namen zijn de merkteekens voor onze herinnering, en de naam 

 brengt ons van zelve de zaak te binnen. De getallen leert het kind 

 het laatst en het moeijelijkst, even als vele onbeschaafde volkeren, 

 die het slechts tot een gering cijfer brengen. Beproeven wij echter, 

 zooals GERDY tcrcgt opmerkt {Annales I'sycholocjiqiies^ Tomipag. 374), 

 om b. V. het getal schrijvers uit onze Bibliotheek op te tellen, 

 zonder cijfers te denken, door alleen de namen op te noemen, dan 

 bereiken wij geen tiental boeken, of wij zijn reeds in verwarring. 

 Zoo is het dus vooral het vermogen van spreken , waardoor de 



