— 151 — 



van klachten, waaraan dus het eene aan het andere evenredig is, 

 en eene natuurlijke normale ziekte is een onding. Zoo als grijs- 

 heid op zich zelve geen ruarasnaus of uittering is, even zoo weinig 

 is het stompzinnigheid en geesteloosheid." 



Integendeel , hetgeen velen als gebreken des ouderdoms schilderen , 

 is eene wijze harmonische beschikking. Het hoofdkarakter van den 

 grijzen is, dat hij meer in zich zelven gekeerd is, minder door de 

 buitenwereld wordt geschokt en minder naar buiten werkt. Wij 

 zullen trachten den zin en het schoone van deze schikking aan te 

 toonen. 



De veranderingen, die in zijn ligchaam zijn voorgevallen, brengen 

 veel, ja alles toe, om den grijzen in zijn handelen en doen van 

 den krach tigen man te onderscheiden. — De grijze bezit niet meer 

 de levendigheid der jeugd, noch de kracht van den man; hij wordt 

 niet meer zoo sterk door het dagelijks hem voorbijgaande aangedaan, 

 en zijne verkeering met de buitenwereld is minder levendig gewor- 

 den, hij is meer in zich zelven gekeerd; maar dit alles is een na- 

 tuurlijk gevolg van de veranderingen , die in zijn ligchaam hebben 

 plaats gegrepen. Zijne zintuigen zijn stomper, zijne spieren zijn 

 zwakker geworden , en daardoor verdooven van zelve de indrukken , 

 die hij ontvangt, en de kracht en werkzaamheid naar buiten; hij 

 deelt niet meer in het levendige gedruisch der jeugd, hetgeen 

 hem vermoeit, en wat hij niet meer volgen kan; de neiging tot 

 stilte en rust integendeel is hiervan de natuurlijke uitwerking en 

 deze neemt bij hem toe. 



Zoo als echter zijn bloedsomloop bij hem vertraagd is, en het 

 hart minder krachtig en levendig klopt, terwijl zijne zenuwen ver- 

 stompen en trager en minder heftig op indrukken antwoorden, 

 wordt hij ook minder door hartstogten opgewekt; zijne begeerten 

 zijn, gelijk cicero reeds zoo voortrefielijk in zijnen Cato schildert, 

 matiger, hij is minder driftig en hartstogtelijk, en bij deze min- 

 dere levendigheid van zijn gestel en fantasie, hebben bij hem het 

 kalme bedachtzame verstand en juist oordeel, door langdurige 

 ervaring gerijpt, meer den boventoon. De waarde der dingen in 

 het wisselend leven heeft hij leeren kennen , en wordt door het 



