__ 163 — 



werp wil ik thans dadelijk noemen, op het gevaar af dat men het 

 een belagchelijke sprong zal achten van het hooge standpunt , waarop 

 de vorige denkbeelden ons plaatsten. Ik wil over den Haring spreken , 

 en zal mij gelukkig achten, zoo ik aan het eind mijner mededeeling 

 mijne lezers weder tot de hoogte, waarvan wij nu eensklaps afdalen, 

 langzamerhand heb teruggebragt ; zoo ik hen overtuigd heb, dat 

 het kleine met het groote één geheel uitmaakt, en dat ook visschen 

 de middelen kunnen zijn tot de grootheid der volken; gelukkiger 

 nog — mogt het mij gelukken — zoo ik hen overtuigd heb dat de 

 aanvang mijner rede niet te hoog gestemd was, en dat er nog meer 

 en grooter dingen, dan het verkeer der volken en de welvaart van 

 natiën met ons onderwerp verbonden zijn. l) 



Wie in ons vaderland kent den haring niet? Gewoonlijk is hij 

 slechts 10 duim lang; een haring van 11 duim lengte, dien 

 LEEUWENHOEK ondcrzocht, noemde deze natuurkenner reeds zeer 

 groot. In het museum van Bergen in Noorwegen heeft men er 

 echter van 13 duim. In het Noorden wordt de haring grooter dan 

 in de zee aan onze ' en aan de Britsche of Fransche kusten. De 

 haring is een bij uitstek typische visch, dat is: een visch, waarin 

 zich het kenmerk der klasse duidelijk in eenen regelmatigen en van 

 vreemde toevoegsels ontdanen vorm voor ons oog vertoont. Een 

 zamengedrukt ligchaam, wel ontwikkelde borst- en buikvinnen, een 

 breede diep gevorkte staartvin, en de rugvin bijkans op het midden 

 van den rug, dit alles doet ons den snellen zwemmer kennen. 

 Zonder bijzonder sieraad van vlakken of afgeteekende kleurschake- 

 ringen, is echter de blaauwgroene rug in een voor het oog beha- 



1) De lioofdbronnen , waaruit ik de onderscheidene daadzaken geput heb, zijn de werken 

 van DUHAMEL, Traite des Pesches , II. 3. p. 335 — 418; houttuyn Nat. Eist. volgens 

 liet samenstel van den, heer linnaeus, I Dl. 8e Stuk hl. 283 — 331; en vooral valen- 

 ciENNics in cuviER et VALENCIENNES Hist. natur. des Poissons, XX. 1847 p. 30 — 242. 

 De stof is te rijk voor eene enkele bijdrage. Ik heb daarom ook slechts spaarzaam 

 gebruik kunnen maken van al 'tgeen ik opgeteekend vond, waarbij ik nog voegen moet 

 de uitvoerige en met vele zorg opgestelde Dissertatie van w. t. gevees detnoot. 

 {Specimen oeconomico-jiolitico-juridicwm inaugurale de magno sive Halecicm Piscain 

 belgico. LB. 1829) 



