— 166 — 



Is, zoo als wij vroeger zagen, de parallel van 47o N. B. als zuidelijke 

 grens van den haring aan te merken, dan zal veelligt die van 67" N. B. 

 de noorder grens van zijne geographische verbreiding zijn. De haring 

 trekt eigenlijk niet, maar hij zwerft. Van de neiging tot verplaatsen 

 ontstaat het verschijnsel, dat de haring overal inkomt, waar hij kan 

 inzwemmen. Het gebeurde met eenen Frieschen Edelman onder de 

 regering van Graaf vpiLiiEM den tweede , strekt daarvan ten bewijze. 

 In het midden der 13^ eeuw werd het noorden van ons vaderland 

 door herhaalde overstroomingen der zee geteisterd. Bepaaldelijk had 

 het land tusschen Stavoren, Harlingen en Enkhuizen bijzonder veel 

 van geweldige inbraken te lijden. Men kon echter, naar een oud 

 berigt, in dien tijd nog met eene plank of deele van Stavoren langs 

 de landen naar Enkhuizen komen. De Eriesche Edelman haktman 

 GALAMA zou cvcnwel zijne goederen in die streek, verkocht hebben, 

 daar hij een' haring in eene wel gevonden , en daaruit besloten had , 

 dat deze landen weldra door de zee zouden verzwolgen worden. 



In den rijtijd komt de haring digt bij de kusten. Die tijd is niet 

 bij alle haringen dezelfde en daarom vangt men te gelijker tijd volle 

 haring en ijle haring, gelijk men het noemt. De haring trekt niet 

 om kuit te schieten, maar doet dit op alle breedten waar hij zich 

 ophoudt. Harmer berekent het aantal eijeren op 31,000 — 36,000 

 [PMl. Transact. 57, p. 291), bloch op 68,000. Neemt men 50,000 

 aan, dan zoude eene gemakkelijke berekening aantoonen, dat er, 

 zoo alle de eijeren tot ontwikkeling kwamen, reeds in het derdejaar 

 meer dan 9 biljoen haringen van eene enkele moeder kunnen 

 zijn voortgekomen. Gelijksoortige vruchtbaarheid treft men ook bij 

 andere vischsoorten aan. De talrijke scholen der haringen kunnen 

 ons dan ook niet verwonderen. In de straat van Pentland, tusschen 

 Schotland en de noordelijke eilanden, is in het saisoen de veelheid 

 van doortrekkende haringen zoo groot , dat men met reden kan zeggen , 

 gelijk van de rivier Theiss in Hongarijen gezegd wordt: eenderde 

 water en twee derde visch. 



Bij vroegere schrijvers vindt men de meening, dat de haring alleen 

 van water leeft. Dit behoeft geene wederlegging. Reeds het gezond 

 verstand van onzen voortrerlelijken vaderlandschen waarnemer t,eeii- 



