— 175 — 



in, die haringkermis genoemd wordt. Ook onze visschers gaan in 

 het najaar op de kusten van Engeland haring vangen in diep 

 water, om hem tot bokking te rooken, waarvan die dan diepioater- 

 scJie holching heet. Yan de bokking uit de Zuider-zee , de U-bokking 

 en* de panharing gewaag ik nu niet. Reeds vrees ik te veel van uw 

 geduld te hebben gevergd. 



Het vangen der haringen, het kaken en inzouten schijnen in den 

 eersten opslag onderwerpen van slechts gering belang en althans 

 van geen geschiedkundig gewigt , maar wanneer wij bedenken , dat 

 zij eeue der oorzaken waren, waaraan ons vaderland zijn welvaart en 

 rijkdom te danken had , en waardoor het tot een middelpunt van den 

 wereldhandel werd, wanneer wij bedenken dat de haringbuizen de eerste 

 leerscholen waren , waarop zich die kloeke bemanning vormde, die later 

 onze vloten bevolkte, welke aan de vereenigde magt van Prankrijk 

 en Engeland weerstand boden en aan Engeland zoo dikwerf met 

 luisterrijken uitslag de heerschappij der zee hebben betwist, hoe veran- 

 dert dan onze beschouwing ! — Doch ik wil u niet alleen van vroegeren 

 roem en van verdwenen grootheid spreken. Er is een ander denk- 

 beeld, 't geen ik ten slotte u ter nadere overdenking wil mede 

 geven. Hoe gelukkig zijn toch sommige gewesten gelegen., voor 

 welke de natuur als eene milde taoeder al hare schatten schijnt uit 

 te storten! Die heerlijke landen van het zuidelijk Europa, die 

 vruchtbare en gezegende streken rondom de Middellandsche zee: 

 Spanje, Italië, de Grieksche Archipel, Klein- Azië ! Daar bloeit de 

 olijfboom, daar wordt het geurigst ooft door warmer zon gestoofd, 

 en de oranje- appel prijkt er tusschen het donkere groen. Van hunnen 

 overvloed kunnen de bewoners dier landen wegzenden ; wij , arme 

 zonen van een kouder luchtstreek, wat hebben wij hun in ruil 

 te geven , waarmede zullen wij hun , 'tgeen zij ons toezenden , betalen ? 

 Ik behoef u het antwoord niet te geven ; ik heb u slechts te her- 

 inneren, 'tgeen van de haringvangst der zeventiende eeuw gezegd 

 is, en 't geen in zekere mate nog geldt: "De Hollanders zonden 

 haringen naar alle Rijken van Europa, naar Venetië, en naar de 

 Levant en zelfs naar Brazilië." 



