— 183 — 



De nevens^taande figuren geven , in verband met hetgeen wij boven 

 opmerkten, eene duidelijke verklaring van dit verschijnsel. A en B 

 stellen in beide de vingers voor; in het eerste zien wij de oogen 

 L en E, gerigt op den voorsten vinger ; het beeld van den tweeden 

 valt dus, zoo als door de gestippelde lijnen wordt aangeduid, in 

 het eene oog ter regter en in het andere ter linkerzijde van het 

 middenpunt van het-netvlies, dus volstrekt niet op overeenkomstige 

 plaatsen, en deze tweede vinger schijnt dus dubbel. In de tweede 

 figuur zien wij op dezelfde wijze aangeduid, wat er geschiedt, als de 

 oogen op den achtersten der beide vingers gerigt zijn. 



Zullen wij dus een voorwerp of eenige voorwerpen goed zien, 

 dan moeten wij onze beide oogen zód rigten, dat de boven ver- 

 klaarde voorwaarde vervuld zij. Een enkele blik op onze figuren 

 zegt ons, dat wij de oogappels, zoo als wij het noemen, des te 

 meer naar elkaar toe zullen moeten brengen, naarmate de voor- 

 werpen, die wij beschouwen, naderbij zijn geplaatst. Wij doen dit, 

 onbewust, wel is waar, van den aard der verandering, die daarbij 

 in onze oogen geschiedt, maar toch wel degelijk eene verandering 

 voelende. Behoef ik hierbij te voegen, dat deze verandering, of, zoo 

 men wil, deze verschillende standen van onze oogen bij het be- 

 schouwen van voorwerpen, op onderscheiden afstand geplaatst, ons 

 juist tot maat verstrekt voor die afstanden? 



Wat een zamengestelde zaak is toch dat schijnbaar zoo eenvoudige 

 zien ! Eerst oordeelen wij , naar de meerdere of mindere scherpte' 

 van den hoek, die de assen van onze op een voorwerp gerigte 

 oogen met elkander maken, over den afstand, waarop dit voorwerp 

 zich bevindt, en dan, naar de grootte van het netvliesbeeldje, over 

 de grootte van het voorwerp. En dit oordeelen is geen oordeelen in 

 den meest gewonen zin van het woord , naar zelf bewuste denkbeelden 

 en redenering, neen, wij 'doen het, zonder te weten dat wij het 

 doen. Geen wonder dus, dat de blindgeborene, waarvan ik bij den 

 aanvang sprak, alle voorwerpen op zijne oogen waande; geen wonder 

 dat een kind zoo langen tijd noodig heeft om te leeren zien, en 

 maanden lang, na dat het reeds blijken gegeven heeft van uit de 

 beeldjes op zijn netvlies te besluiten tot het bestaan van voorwerpen 



