— 186 — 



en handen, betoonden de daarbij staan de inboorlingen veel genoegen 

 in de zaak. Maar toen hij daarna het beeld begon te schaduwen 

 en naar de natuur te kleuren , toen begonnen zij luide te weeklagen : 

 "dat de vreemde toovenaar hunne koningin het hoofd en de armen 

 ontnam om die weg te voeren!" en zij werden eindelijk zoo boos, 

 dat onze schilder zijnen arbeid staken en zijn half afgewerkt por- 

 tret vernietigen moest. Dat die arme wilden, die zeker nog nooit 

 iets dat naar eene teekening zweemde onder de oogen hadden gehad, 

 tusschen de kopy en het origineel volstrekt geen onderscheid konden 

 zien, dit kan ons niet verwonderen. Maar hoe komt het, dat wij 

 het in die kunst zoo ver hebben gebragt , — hoe komt het dat ieder- 

 een , zelfs de minst beschaafde onder ons , het zorgvuldigst bewerkte 

 schilderij , de naauwkeurigste teekening , met een oogwenk onder- 

 scheidt van het voorwerp, dat daarop is voorgesteld.'' Dit komt, 

 zegt men misschien,* daar van daan, dat de kunst, tot hoe hoogen 

 trap van volkomenheid zij ook gestegen zij , nog steeds onvolmaakt 

 is, zoodat er altijd iets is, wat ons het penseel of de teekenpeu 

 herinnert. Zou het dus mogelijk zijn, dat de schilders het nog eens 

 zoo ver bragten, om ons op hun doek alle voorwerpen zoo voor te 

 stellen, dat er een zorgvuldig onderzoek toe noodig was, om een 

 onderscheid te bespeuren tussclien de afbeelding en het voorwerp 

 zelf? Ik zeg hier opzettelijk alle voorwerpen; want in de zooge- 

 naamde graauwljes heeft men het voor langen tijd reeds zoo verre 

 gebragt; doch daarover nader. Op deze vraag, zoo algemeen gesteld , 

 kan het antwoord niet twijfelachtig zijn: als de mensch maar één 

 oog had: ja; maar nu hij er twee heeft: neen, zeker nooit. 



Immers, zien wij van een ligchamelijk voorwerp met beide oogen 

 juist hetzelfde, of met andere woorden, zijn de beelden die van 

 een en hetzelfde voorwerp in elk onzer oogen worden gevormd , vol- 

 komen aan elkander gelijk? Wij behoeven slechts het een of ander 

 eenigzins daartoe geschikt voorwerp, dat gemakkelijk te vinden is, 

 voor ons te plaatsen, en het dan beurtelings met het regter oog, 

 en met het linker te beschouwen, om overtuigd te Avorden dat dit 

 niet het geval is. Plaatsen "we b. v. een klein kistje — de lezer neme 

 daartoe zijn tabakskistje, de lezeres haar necessaire — op eenen afstand 



