— 194 — 



nergens op aarde zijn te vinden; indien wij , met andere woorden, de 

 oorzaak en den loop der winden op de oppervlakte der aarde trachten 

 op te sporen. Eene korte schets van het ontstaan en de verdeeling 

 der winden op de oppervlakte der aarde zal daarom den lezers van 

 het Album der Natuur niet onwelkom zijn. 



Wanneer lucht verwarmd wordt, dan zet zij zich uit, wordt 

 daardoor soortelijk ligter en rijst in de niet verwarmde omringende 

 lucht naar boven. Konden wij de verwarmde lucht in een ligt 

 omhulsel insluiten, dan zou dit zelf mede naar boven worden ge- 

 voerd; men heeft dit werkelijk gedaan en luchtballons op deze 

 wijze doen opstijgen. Wordt echter eene luchtmassa slechts op eene 

 enkele plaats verwarmd, dan heeft dit opstijgen der lucht evenzeer 

 plaats. Ofschoon wij ons, met het gezigt, daarvan niet zoo goed 

 kunnen overtuigen, zijn wij toch genoeg in de gelegenheid om dit 

 door het gevoel waar te nemen. Wanneer namelijk des winters de 

 kagchel helder brandt , dan rijst de lucht, die met deze in aanraking 

 is, in de hoogte, verbreidt zich boven in het vertrek langs den zol- 

 der, geeft daaraan langzamerhand hare warmte af, en bekoelt zich 

 vooral langs de glasramen. Daar zij namelijk, op haren weg steeds 

 warmte aan de omringende voorwerpen afgeeft, daardoor afkoelt, 

 zich weder zamentrekt en soortelijk zwaarder wordt, daalt zij weder 

 langzamerhand naar beneden , om de plaats van de lucht weder in 

 te nemen die na, haar langs de kagchel is gestreken. Van daar 

 dat wij dikwijls meenen dat de ramen togten, omdat wij van die 

 zijde koude gewaar worden; terwijl het niet anders is dan de lucht, 

 die zich daartegen afkoelt en als een nederdalende stroom, langs 

 den grond weder naar de kagchel trekt, om vervolgens, op nieuw 

 verwarmd zijnde, weder eenen omloop door de kamer te beginnen. 

 Opent men des winters de deur van een verwarmd vertrek, dan 

 worden de stroomen, die door het verbroken evenwigt ontstaan, 

 nog duidelijker merkbaar. De warme lucht, die steeds het bo- 

 venste gedeelte van het vertrek inneemt, stroomt namelijk door 

 de gedeeltelijk geopende deur naar buiten en wel het sterkst door 

 het bovenste gedeelte der opening, terwijl er, door het beneden 

 gedeelte derzelve, koude lucht naar binnen stroomt. Men kan zich van 



