— 196 — 



pervlakte onder zeer ongunstige omstandigheden of in het geheel 

 niet treflen,al zeer gering of nul is. Daarenboven wisselt de rigting, 

 waarin de zonnestralen op de oppervlakte der aarde vallen , vooral 

 fn de gematigde en koude streken zeer af, zoo als wij dit duidelijk 

 genoeg ontwaren kunnen, wanneer wij den stand der zon op den 

 middag in den zomer, met dien in den winter vergelijken. Hierbij 

 komt nog de zoo ongelijke verbreiding van het land en water over 

 de oppervlakte der aarde, waardoor de verwarming nog ongelijk- 

 matiger is. Indien namelijk de zonnestralen de oppervlakte van het 

 water treilen, dan dringen zij daarin dieper door, het water 

 wordt meer als een dikke laag verwarmd, dan het land, waar de 

 warmte slechts weinig doordringt, of althans eerst nadat dit lan- 

 geren tijd aan de zonnestralen is blootgesteld geweest. 



Door al deze oorzaken te zamengenomen , wordt de verwarming- 

 der aardoppervlakte zeer ongelijk, en, even als daardoor in onze 

 vertrekken luchtstroomen ontstaan, zoo moeten deze ook in den 

 dampkring geboren worden. Laten wij dit thans nader beschouwen 

 en vooreerst nagaan wat er moet gebeuren, indien een niet te klein 

 eiland, in de keerkringsgewesten gelegen, door de zon wordt ver- 

 warmd. Wanneer, onder den helderen hemel der tropenlanden , de 

 grond van een eiland eenigen tijd na zonsopgang, door de krach- 

 tige stralen der zon is verwarmd, dan is de warmte op het eiland 

 grooter, dan op de omringende zeevlakte. De lucht stijgt door die 

 meerdere warmte naar boven en hare plaats wordt door andere ver- 

 vangen, die van de zeezijde toevloeit om het verbroken evenwigt 

 te herstellen. Die van de zeezijde toevloeijende lucht, is kouder 

 dan die boven het eiland; zij vloeit dan langs de oppervlakte en 

 is onder den naam van zeewind op Java en de eilanden der warme 

 gewesten bekend. De hitte van den dag wordt daardoor op eene 

 aangename wijze getemperd. Hoe verder die luchtstroom echter 

 in het land doordringt, des te sterker wordt ook hij verwarmd en 

 verkrijgt eene opstijgende beweging, zoodat hij op grooten afstand 

 van de kusten niet meer wordt waargenomen. Die zeewind duurt 

 zoolang, als het verschil in warmte tusschen het land en de zee nog 

 groot genoeg is, zoodat hij kort na zonsondergang minder en 



