— 198 — 



Die opstijgeiïde stroom onder den evenaar moet echter een voort- 

 durenden toevoer van lucht ten gevolge hebben , even zoo als de 

 zeewind de plaats der boven het land opgerezene lucht inneemt. 

 Die toevoer heeft zoowel van de noord- als van de zuidzijde van 

 den evenaar plaats, zoodat er aan de oppervlakte, van uit de beide 

 gematigde aardgordels , steeds lucht naar den evenaar stroomt. Deze 

 stroomen , die meer bepaaldelijk op de zeeën tusschen de keerkringen 

 worden, gevonden, zijn onder den naam van passaatwinden bekend. 

 Ten noorden van de streek der stilten is de rigting van den passaat 

 nagenoeg noordoostelijk, ten zuiden van die streek ten naastenbij zuid- 

 oostelijk, waarom deze winden ook wel noordoost- en zuidoost- 

 passaten genoemd worden. De rigting dezer luchtstroomen was 

 oorspronkelijk zuid- en noordwaarts, naar den evenaar toe, en wij 

 moeten thans nagaan, waardoor zij van rigting veranderen. 



Bij de dagelijksche wenteling der aarde om hare as, beschrijft elk punt 

 harer oppervlakte een cirkel ; maar die cirkels zijn niet even groot. De 

 punten onder den evenaar, die het verst van de omwentelings-as 

 verwijderd zijn, doorloopen in een etmaal den grootsten cirkel, en 

 die cirkels worden des te kleiner, naarmate een punt nader bij de 

 polen gelegen is, zoodat zij voor die polen zelve gelijk nul worden. 

 Daar echter al die cirkels in denzelfden tijd, dat is in 24 uren, 

 worden doorloopen , is ook de snelheid van omwenteling voor punten , 

 die op verschillende afstanden van den evenaar gelegen zijn, zeer 

 onderscheiden. Stroomt er nu lucht uit de gematigde streken, b. v. 

 van het noordelijk halfrond, naar den evenaar, dat is, van eene 

 plaats , die langzaam omwentelt , naar eene andere die eene grootere 

 omwentelingssnelheid bezit, dan heeft de lucht niet aanstonds die 

 grootere omwentelingssnelheid, welke de voorwerpen bezitten, welke 

 nader bij den evenaar zijn; dat is, die lucht gaat niet zoo snel 

 oostwaarts. De voorvferpen doorklieven dus, met hunne oostzijden, 

 den van het noorden komenden luchtstroom , en vandaar dat deze 

 stroom eene noordoostelijke rigting schijnt te hebben. Op het zui- 

 delijk halfrond heeft hetzelfde plaats; de uit het zuiden naar den 

 evenaar gaande luchtstroom ontmoet voorwerpen, die eene grootere 

 oostwaartsche omwentelingssnelheid hebben dan die stroom, en 



