— 199 — 



daarom schijnt hij uit het zuidoosten te komen. Op deze wijze 

 kan en moet het ontstaan der passaatwinden worden verklaard. 

 Deze beide luchtstroomen zijn het regelmatigst en krachtigst op de 

 zeeën tusschen de keerkringen. Op den Atlantischen oceaan wordt 

 de noordoost-passaat zelfs nog ten noorden van den keerkring aan- 

 getrofien. In den Noorder-Indischen oceaan ontbreekt echter de 

 passaat. In de nabijheid der groote vaste-landen houden de passaten 

 op, want aldaar ontstaan weder andere stroomen, dewijl de ver- 

 warming van land andere gevolgen ten aanzien der luchtstroomin- 

 gen heeft, dan die van het water. 



De passaten waren aan de oude zeevaarders onbekend, want, daar 

 deze slechts in de opene zee op eenen tamelijken afstand van de kusten 

 waaijen, zoo konden de oudste zeevaarders zelfs Afrika omzeilen , zonder 

 den passaat te leeren kennen , dewijl zij zich niet ver van de kusten 

 waagden. In de 13e eeuw, toen de Europeesche zeevaart zich verder 

 en verder begon uit te strekken, verwekten die regelmatige oosten- 

 winden tusschen de keerkringen in hooge mate de verwondering; 

 en de reisgenooten van columbus waren niet weinig met angst en 

 vrees vervuld, toen zij voortdurend, door den bestendig oostelijken 

 wind door onbekende zeeën gedreven werden, zonder hoop om 

 weder den westenwind te zullen aantrefl'en , die hen weder naar hun 

 vaderland moest terugvoeren. Eeuwen gingen er voorbij , dat alle 

 pogingen om de oorzaak van de passaten op te sporen vruchteloos 

 waren , tot dat de boven gegevene verklaring door halley en beadley 

 werd gevonden. Die verklaring is dan ook zoo eenvoudig en na- 

 tuurlijk, dat men sedert dien tijd geene pogingen meer heeft gedaan 

 om eene andere te geven. 



Bij de voorgaande beschouwing van het ontstaan der passaat- 

 winden , hebben wij verder geen acht geslagen op de lucht, die onder 

 den evenaar door de verwarming is opgestegen , en ons alleen bezig 

 gehouden met die, welke van beide zijden des evenaars toestroomt, 

 om de plaats der opgestegene weder aan te vullen. Zien wij thans 

 wat er van die opgestegene verwarmde lucht wordt en welken loop 

 zij neemt. Die lucht kan zich niet boven den evenaar ophoopen, 

 want dan zou het evenwigt des dampkrings verbroken worden; zij 



