— 203 — 



Wanneer een noorden wind eenigen tijd aanhoudt, dan veran- 

 dert hij langzamerhand van rigting, wordt meer en meer oos- 

 telijk en gaat eindelijk in een en regelmatigen oosten wind over- 

 Wanneer er daarna een stroom aankomt, die eene zuidelijke rig- 

 ting heeft, dan gaat de wind door het zuidoosten naar het zuiden 

 om. Die zuidelijke wind houdt echter gewoonlijk slechts kort aan 

 en gaat in eenen zuidwestelijken en westelijken over. Treden er nu bij 

 heerschenden westenwind weder noordelijke luchtstroomen in, dan gaat 

 de wind snel door het noordwesten naar het noorden. In de gematigde 

 streken van het noordelijk halfrond, is dus de rigting waarin de 

 wind het meest omgaat, dezelfde, als waarin de wijzers van een uur- 

 werk omloopen; in die van het zuidelijk halfrond is deze rigting 

 juist tegenovergesteld, zoo als eene menigte van waarnemingen bewijst. 



Trachten wij nu dezen gang der verschijnselen te verklaren, 

 dat is, als een noodzakelijk gevolg uit bekende natuurwetten af 

 te leiden. Indien, op eene plaats van het noordelijk halfrond, een 

 van de polen naar den evenaar gaande luchtstroom heerscht, en 

 gedurende eenigen tijd aanhoudt, dan komen de luchtdeeltjes, 

 welke achtereenvolgens over die plaats stroomen , van meer en meer 

 noordelijk gelegen streken, dat is, van plaatsen waar de omwen- 

 telingssnelheid der aarde kleiner en kleiner is. Daar echter die 

 plaats eene standvastige omwentelingssnelheid heeft, is de oost- 

 waartsche beweging derzelve steeds grooter en grooter, met betrek- 

 king tot die der voorbij stroomende lucht, zoodat de wind meer en 

 meer naar het oosten gaat. Zoolang er nu geen nieuwe stroom in- 

 valt, behoudt de wind dezelfde rigting; maar valt er een zuidelijke 

 of zuidwestelijke stroom in, dan verbindt zich deze eerst met de 

 oostelijke tot een zuidoostelijke, die vervolgens in een zuidelijke, 

 zuidwestelijke en westelijke overgaat. De luchtdeeltjes namelijk, die 

 van den evenaar naar de polen stroomen, hebben eene grootere 

 omwentelingssnelheid , van het westen naar het oosten , dan de plaatsen 

 der aardoppervlakte , waar zij achtereenvolgens aankomen. Om dezelfde 

 reden waarom dus een noordelijke stroom, die eenigen tijd aanhoudt, 

 langzamerhand in een' oostelijken overgaat, gaat ook een zuidjelijke 

 stroom in een' westelijken over. 



