— 206 — 



archipel, maar zij is ook op vele andere streken van toepassing. 

 Zoo bestaat er bij voorbeeld een groot verschil tusschen de hoeveel- 

 heid regen die in Noorwegen en in Zweden valt, en zelfs verschilt 

 het klimaat dezer beide landen aanmerkelijk. De zuidwesten en 

 westen winden, die ook in het noordelijk gedeelte van den Atlan- 

 tischen oceaan de heerschende zijn, voeren, behalve warmte, ook eene 

 groote hoeveelheid waterdamp met zich. Ontmoeten deze nu het 

 hooge koude gebergte, dat de grens tusschen de gemelde landen uit- 

 maakt, dan gaan zij in nevel en regen over, die zich op die bergen 

 ontlast, en dezelfde wind, die in Noorwegen regen aanbrengt , is in 

 Zweden vrij droog. 



Wij zouden deze vlugtige schets van het ontstaan en de verbreiding 

 der winden zeer kunnen uitbreiden , indien wij nog over zulke 

 wilden handelen die meer plaatselijk zijn, zooals de gloeijende Samoem 

 der Afrikaansche en Arabische woestijnen, de Harmattan in de 

 Golf van Guinea, de Scirocco in Italië en dergelijke meer; doch 

 wij achten het voorgaande voldoende om als eene algemeene schets te 

 dienen. Wij zien er uit, dat de oorzaak van alle winden voorna- 

 melijk in verschil in warmte van onderscheiden streken moet worden 

 gezocht, ofschoon ook de vochtigheids-toestand en welligt de elec- 

 triciteit niet geheel buiten invloed zullen zijn. Het is er echter nog 

 ver van daan, dat wij de oorzaken en vooral de onderlinge invloe- 

 den van alle luchtstroomen met juistheid zouden kunnen bepalen. 

 In dit gedeelte van onze kennis der planeet, die wij bewonen, heerscht 

 nog veel duisters en onzekers, en veel blijft nog voor de toekomst 

 over om te ontraadselen. ^De heldere lichtstralen , die hier en daar 

 reeds het tooneel verlichten, wijzen echter den te bewandelen weg 

 aan, om tot eene meer volledige kennis te geraken. Het hooge 

 belang, dat er in de kennis der verschijnselen des dampkrings ge- 

 legen is voor de zeevaart, den landbouw, de geneeskunde en vele 

 takken van handel en nijverheid, noopt echter gedurig tot onder- 

 zoek, en dit mist niet vruchten op te leveren. De in den laatsten 

 tijd zoo versnelde gemeenschap tusschen de verschillende gedeelten 

 der aardoppervlakte, is men, behalve aan de verbeteringen in de 

 zeevaart zelve, voor een groot gedeelte verschuldigd aan de meer 



