— 226 — 



zien , dat men , de zoodanige voor het eerst aanschouwende , of zelfs 

 er slechts meer bepaald de aandacht op vestigende, een gevoel 

 van verwondering nimmer onderdrukken kan. 



Daartoe behoort het merkwaardige en nog steeds ten deele raad- 

 selachtige vermogen van sommige dieren om licht te verspreiden. 



Dat dierlijke en plantaardige stoffen, b. v. doode visschen, gar- 

 nalen, vermolmd hout enz., somwijlen lichtgevend zijn, is onge- 

 twijfeld alle onze lezers, velen zelfs uit eigen waarneming, bekend. 

 Mijn voornemen is echter thans alleen te handelen over het licht, 

 dat door dieren nog gedurende hun leven wordt uitgestraald. Dit 

 liclitgevend vermogen wordt reeds door de oudste schrijvers over na- 

 tuurkundige onderwerpen (aristoteles , strabo, pliniüs) vermeld, 

 doch hunne verhalen, en zelfs die van vele latere schrijvers, zijn 

 zoo dikwerf vermengd met gevallen , waar het waargenomen licht 

 niet als door het dier zelf voortgebragt kan worden beschouwd, dat 

 men steeds in de eerste plaats zorgvuldig moet onderzoeken in hoe- 

 verre zulke verhalen den toets eener gezonde kritiek kunnen doorstaan. 



Zoo b. V. is het wel bekend, dat de oogen van sommige vier- 

 voetige dieren, vooral van die, welke tot het kattengeslacht behoo- 

 ren, des avonds eenen zonderlingen glans vertoonen. Er zijn er 

 geweest, die dit aan een werkelijk licht wilden toeschrijven, dat 

 uit de oogen dezer dieren zoude stralen; doch naauwkeuriger 

 onderzoekingen hebben geleerd, dat dit glinsteren der oogen alleen 

 het gevolg is van het terugkaatsen van het licht van andere voor- 

 werpen. De binnenvlakte der oogen van zulke dieren is namelijk 

 aan de holle achterzijde bekleed door een eigen vlies, het tapetum 

 geheeten, dat eenen schier metaalachtigen glans bezit, terwijl bo- 

 vendien de zeer wijde pupil veel licht doorlaat en de terugkaat- 

 sende oppervlakte vergroot. Ook neemt men dien glans der oogen 

 nimmer waar in een volkomen donker vertrek, maar alleen daar, waar 

 nog een zekere graad van verlichting bestaat, gelijk b.v. des nachts 

 onder den vrijen hemel altijd in meerdere of mindere mate het geval is. 

 Er zijn echter ook verhalen , dat de oogen van menschen , (die 

 zulk een tapetum niet bezitten), licht zouden verspreid hebben. 

 Van den bekenden gaspar hatjser, wiens zonderlinge lotgevallen 



