— 230 — 



Ge"wigtig is de door zeer velen waargenomen daadzaak, dat de 

 iichtverspreiding ten deele van den willekeur van het dier schijnt 

 af te hangen, daar zij soms plotselijk verdwijnt, om later weder te 

 beginnen. Er zijn er zelfs, die meenen opgemerkt te hebben, dat 

 een sterk geluid voldoende is om het licht oogenblikkelijk te doen 

 ophouden. Dit is des te opmerkelijker , omdat , indien de lichtgevende 

 geledingen worden afgescheiden van het ligchaam , deze nog eenen zeer 

 geruimen tijd, soms uren lang, onafgebroken voortgaan met te lich- 

 ten. Hieruit zoude men kunnen afleiden , dat niet zoozeer de Iichtver- 

 spreiding, als welde tijdelijke verduistering het gevolg is van den in- 

 vloed des zenuwstelsels van het dier; doch hiermede in strijd is eene 

 andere waarneming. Heeft namelijk het licht opgehouden , en prikkelt 

 men nu het ligchaam van het dier, vooral aan de buikringen, dan 

 komt het licht wederom te voorschijn. Men heeft deze waarnemingen 

 zelfs onder het mikroskoop verrigt, en daarbij opgemerkt, dat er in de 

 straks genoemde gele stof eene zeer snelle trillende beweging ontstaat, 

 en dat deze op hetzelfde oogenblik lichtend wordt (matteucci). 



Eene warme weersgesteldheid is in het algemeen gunstig voor 

 de lichtontwikkeling. Proeven hebben evenwel geleerd, dat glim- 

 wormen in eene buis bevat, die in ijs geplaatst was, toch nog na 

 eenen zeer geruimen tijd lichtend bleven, ofschoon in geringeren 

 graad dan vroeger; doch door de buis te omringen met een koud- 

 makend mengsel, waardoor de temperatuur tot 20° E., dat is 120 

 onder het vriespunt daalde, werd het licht geheel verduisterd. Uit 

 de buis genomen, en vervolgens op de warme hand geplaatst, be- 

 ginnen zij evenwel wederom te lichten gelijk te voren. Plaatst men 

 daarentegen zulk eene buis met glimwormen in water , waarvan men 

 de warmte allengs verhoogt, dan wordt het licht al sterker en 

 sterker tot op 1000 E., dat is iets meer dan de warmte van het 

 menschelijk bloed. Bij deze temperatuur heeft het dier het vermo- 

 gen verloren om het licht tijdelijk te verduisteren; ook verandert 

 de blaauwe kleur dan in eene roodachtige. Bij 1200 Y. houdt het 

 geheel op, en het dier is dood. (matteucci). 



Zoo straks, wanneer wij zullen stilstaan bij de waarschijnlijke 

 oorzaken van het lichtend vermogen der dieren , zal ik nog korte- 



