— 248 — 



licht bestaan dan de zoo even genoemde, De kleine Noctiluken 

 namelijk lichten even sterk in waterstofgas en in koolzuurgas als 

 in dampkringslucht en zuurstofgas (quatrefages) i). 



Hier schijnt derhalve eene andere oorzaak voor dit zonderling 

 vermogen te moeten bestaan. Doch welke? Te dikwerf gebeurt 

 het, helaas! dat den natuuronderzoeker de vaste bodem onder de 

 voeten wegzinkt, en dat de maalstroom der gissingen zich voor 

 hem opent. Ik wil mijne lezers niet te ver in dien maalstroom 

 medesiepen, maar hen alleen op eene brug in het verre verschiet 

 wijzen, die welligt ons te eeniger tijd behouden aan wal zal doen 

 komen, al zien wij thans ook nog slechts schemerachtig den weg 

 aangeduid, welke er heen leidt. 



Onder de ons buiten de verbranding bekende lichtbronnen is er 

 namelijk eene, die zoowel straalt in het luchtledige en in de ge- 

 wone lucht, als te midden van de meest verschillende gassen en 

 in vochten. Ik bedoel de elektriciteit. Reeds voorlang heeft men 

 dan ook vermoed, dat deze welligt de oorzaak dier verschijnselen 

 kon wezen, ofschoon aanvankelijk op eenen geheel verkeerden 

 grond, daar men meende, dat hier de elektriciteit werd opgewekt 

 door de wrijving van het water langs de diertjes, iets dat geheel 

 in strijd is met hetgeen wij overigens van de zoogenaamde wrij- 

 vinsselektriciteit weten. Doch sedert men de elektrische visschen 

 kent, en deze ons geleerd hebben, dat er elektrische stroomen, en 

 zelfs zeer krachtige, in het ligchaam van dieren zelve kunnen ont- 

 staan, is ook hier de mogelijkheid aangewezen van de ontwikke- 

 ling eener elektrische spanning , die misschien zich zelfs door licht- 

 verschijnselen kan openbaren. 



Overigens bestaan er ook eenige daadzakelijke gronden voor dit 

 vermoeden. 



In de eerste plaafs de aard van het verschijnsel zelf. Eeeds za- 



1) De eenige tegenwerping , welke men tegen het door quatrefages {Ann. d. se. tiat. 

 XIV p. 267) uit zijne proeven afgeleide besluit kan maken, is dat hij geen vooraf 

 uitgekookt, derhalve nog luchthoudend water heeft aangewend. Zeer wenschelijk ware 

 het daarom, dat zijne proeven, met in acht neming dier voorzorg, herhaald werden; 

 waartoe aan onze zeekusten ruimschoots gelegenheid bestaat. 



