253 



te slikken. Ter regterzijde van het tafereel is eene gevleugelde per- 

 sonaadje, als zinnebeeld van den storm, en boven aan den mast 

 een vrouwenborstbeeld, met een' lichtglans omgeven , uitgebeiteld. De 

 kunstenaar heeft, in overeenstemming met het geloof der oude hei- 

 denen, slechts eene lichtende figuur aangebragt, de vroeger ver- 

 melde, onheilspellende helena, om daarmede het groote gevaar, 

 waarin de schepelingen verkeerden, duidelijk voor oogen te stellen. 

 Over den oorsprong der benaming: St. Elmusvuur, loopen de 

 meeningen uiteen, dewijl sommigen daarin eene verbastering van 

 het woord helena willen vinden, anderen daarentegen, en zoo ik 

 creloof te regt, dien naam afleiden van zekeren bisschop ekasmus, 

 die in de vierde eeuw den marteldood geleden heeft. Door zamen- 

 trekkino; van erasmus tot ermus, en naar Italiaansch spraakge- 

 bruik veranderd tot ermo en ei,mo, is de benaming van St. Elmus 

 ontstaan, zoo als een kasteel bij Napels naar dien zelfden bisschop 

 ERASMUS nog St. Elmo wordt geheeten. Dit laatste gevoelen wordt 

 daardoor begunstigd, dat het Helenavuur voor verderfelijk, maar 

 het St. Elmusvuur voor heilaanbrengend wordt gehouden; zoodat 

 het zeer onwaarschijnlijk is , dat de naam van het kwade op het goede 

 voorteeken zoude zijn overgegaan. Daarentegen is het zeer natuurlijk , 

 dat men aan dit gewaande goede voorteeken den naam van een' 

 heiligen gaf, omdat men, naar het geloof dier tijden, waarin men 

 stormen, onweders en dergelijke natuurverschijnsels aan de werking 

 van booze geesten of daemonen , die in de lucht hunne woonplaats 

 hadden , toeschreef, den bijstand en de hulp der heiligen meende te 

 moeten inroepen. 



In de beschrijving der tweede reis van columbus wordt ver- 

 meld, "dat het op zekeren nacht van de maand October 1493 

 sterk regende en onweerde, waarbij St. Elmus zich met 7 waskaarsen 

 op de fokkemast vertoonde ," — dat wil zeggen, dat men die lichten 

 zac, welke de matrozen voor het ligchaam van dien schutsheiligen 

 houden. — "Dadelijk werden er litaniën gezongen , omdat de zeelieden 

 gelooven, dat het gevaar geweken is, zoodra St. Elmus verschijnt." 

 Deze vergelijking der St. Elmusvuren met waskaarsen wordt, 

 volgens ARAGO, na het midden der IT^^ eeuw niet meer in de reis- 



