— 272 — 



overeenstemming aanbiedt met de luchtzee. Op eenige der meest 

 in het oog loopende of meest treffende punten van overeenkomst 

 willen wij in den loop onzer beschouwing de opmerkzaamheid ves- 

 tigen. — Het naauwe verband, de innige betrekking, tusschen 

 deze beide verbazend uitgebreide werkplaatsen der natuur mag in- 

 tusschen ook niet geheel en al worden voorbijgezien. Die twee 

 onmeetbaar uitgestrekte deelen der aardruimte vormen als het ware 

 de scheikundige werkplaats , waarin hoofdzakelijk datgene wordt 

 bereid, wat tot instandhouding van de geheele bewerktuigde na- 

 tuur, van al wat plant of dier heet, dienen moet. Drie vierde 

 deelen van de aardoppervlakte worden door het water bedekt. On- 

 afgebroken neemt de op deze massa rustende lucht de dampen, 

 door het water uitgedreven , in zich op. Die dampen stooten , ten 

 gevolge van nog niet geheel bekende oorzaken, elkander af, en 

 blijven daardoor onder den vorm van wolken in den dampkring 

 zweven. Nieuwe krachten doen de dampen tot druppels overgaan, 

 en het uit het ondrinkbare zeewater in de lucht gedrongen vocht, 

 valt nu onder de gedaante van een weldadigen, verkwikkenden re- 

 gen op de aardkorst neder, om op nieuw als beek, rivier of stroom 

 zich in de zee uit te storten, na eenen zegenrijken invloed op de 

 bewerktuigde schepping te hebben uitgeoefend. De zee bevat alzoo het 

 vocht, dat wordt overgehaald, de dampkring is de ontvanger in de- 

 zen onmeetbaren distilleertoestel , en eeuwig duurt die kringvormige 

 omloop der vochten voort. De zeer groote uitgestrektheid van het water 

 leeren wij dus als noodzakelijk kennen, om door hare uitwaseming 

 het leven van planten en dieren te onderhouden op de betrekkelijk 

 geringe hoeveelheid land. (Zie bladz. 162). 



De oceaan bestaat , even als de dampkring, uit zeer ligt beweeg- 

 bare deelen, die voor geringe krachten uit elkander wijken; en 

 hoewel de beweegbaarheid bij de lucht veel grooter is dan die bij 

 het water, zoo treedt dat verschijnsel bij het laatste in eene even 

 groote mate op, wanneer het tot damp is overgegaan. 



In beide stofien bespeurt men onafgebrokene stroomingen, die 

 elkander dikwerf in ontzettende kracht niets toegeven. Bij beiden 

 ontdekt men een af- en toenemen van den graad van warmte, die 



