— 373 — 



zij bezitten, welke de verrassendste overeenkomst aanbiedt. Wij 

 zullen hiervan zoo aanstonds bewijzen ontvangen. 



Evenmin als men de diepte of hoogte der lucht met naauwkeu- 

 righeid kent, zoo min weet men de diepte des oceaans. Dat even- 

 wel de eerste verreweg de laatste zal overtreffen, voor deze onder- 

 stelling pleiten én de bijzondere eigenschappen der beide stoffen én 

 de tot hiertoe reeds gedane onderzoekingen. 



De verschijnselen der schemering en de wetten der straalbreking 

 hebben de grenzen van den dampkring tot op meer dan twaalf uren 

 afstands van de aarde doen stellen, terwijl de diepte der zee waar- 

 schijnlijk zich niet veel verder onder hare oppervlakte uitstrekt, 

 dan de hoogte van den hoogsten berg boven de oppervlakte der zee 

 bedraagt: dat is derhalve ruim een en een half uur. 



De luchtzee rust op den oceaan en op de vaste aardkorst, van 

 waar tallooze rotsen, bergketens, of aanzienlijke bergvlakten, hunne 

 kruinen in den dampkring verheffen. Deze verhevenheden zijn dus 

 aan te merken als zoovele ondiepten, die met planten, kruiden, en 

 bosschen bezet zijn. Zoo ook rust de waterzee op een bodem, bezet 

 met zandbanken, schakels van rotsen en eilanden, welke laatste 

 hier en daar als zoovele oasen met een altijddurend groen zijn 

 getooid. Deze verhevenheden op den zeebodem maken de ondiep- 

 ten in den oceaan uit. 



Wat den graad van warmte betreft , bij beide stoffen ontmoet men 

 overeenkomstige wetten, volgens welke de warmtegraad verandert, wan- 

 neer men zich op- of nederwaarts beweegt, boven of beneden de 

 grens , clie den dampkring van het water scheidt , dat is, indien men 

 zich verplaatst boven of onder de oppervlakte der zee. De warmte der 

 lucht neemt af, naarmate men zich, hetzij door het beklimmen van 

 bergen, hetzij door middel van den luchtbol, hooger in den damp- 

 kring verheft, en deze met de hoogte toenemende koude wordt 

 hoofdzakelijk voortgebragt door het gemis der van de aarde terug- 

 gekaatste warmte. Op dergelijke wijze is het in den oceaan gesteld. 

 Hoe dieper men onder het watervlak afdaalt, hoe kouder het water 

 wordt. Er is echter ééne omstandigheid, die deze stelling niet ten volle 

 waar maakt. Eene bijzondere eigenschap van het water is namelijk oor- 



18 



