— 278 — 



11 a 12 el hoogte verlieflen. De regelmatig terugkeerende of pe- 

 riodieke stroomingen worden voornamelijk voortgebragt , doordien 

 er zich een hemelligchaam in de nabijheid der aarde bevindt, dat 

 een gewigtigen invloed op haar uitoefent. Dit ligchaam is de maan. 

 Het is inzonderheid de aantrekking, waarmede zij de aarde en dus 

 ook het water tot zich wil doen naderen, die de weldadige eb en 

 vloed der zee te weeg brengt. Daar de aarde, bij hare draaijing 

 om zich zelve, verschillende punten harer oppervlakte naar de 

 maan wendt, zoo wordt de geregelde terugkeer van dit natuur- 

 verschijnsel hierdoor opgehelderd. Dat ook de dampkring aan een 

 geregelde eb en vloed onderworpen is, mogen wij hier slechts in 

 het voorbijgaan vermelden. 



Het zou een geheel op zich zelf staand opstel vorderen, om den 

 invloed der maan op onze aarde duidelijk te maken. De verklaring- 

 van eb en vloed, welke de meest zamengestelde berekeningen vor- 

 derde, de verklaring dus van de regelmatige schommelingen of op- 

 en nedergangen van het zeewater, levert intusschen een krachtig 

 bewijs op van het nut der wiskunde, welke, helaas, zegt v. hum- 

 BOLDï , in het gewone leven zoo met minachting wordt aangezien ; 

 zij alleen toch heeft het mogelijk gemaakt, om, met eene bewon- 

 derenswaardige naauwkeurigheid, in onze zeevaartkundige almanak- 

 ken de hoogte van de springvloeden bij elke volle en nieuwe maan 

 te bepalen , en heeft alzoo de kustbewoners in staat gesteld , om 

 bedacht te zijn op het gevaar, dat hen dreigt, vooral dan, wan- 

 neer de meerdere nabijheid der maan tot de aarde dat gevaar ver- 

 groot. Want hoewel de rijzing en daling, of vloed en eb van het 

 zeewater, in de opene zee naauwlijks merkbaar zijn, kan toch de 

 gesteldheid der kusten, welke soms den opkomenden vloed belem- 

 mert, een verschil in waterstand van 20 tot 30 el veroorzaken, 

 gelijk bijvoorbeeld' in de baai Fundj bij Nieuw Schotland, in 

 Noord Amerika, het geval is. 



Lof en eere zij dus den onsterfelijken newton en den eenigen 

 T.APT-ACE toegebragt, dat de eerste door zijne leer der zwaartekracht 

 de eb en vloed naauwkeurig deed verklaren , en de laatste door 

 NEWTONs wetten ons de zekerheid heeft geschonken, dat nimmer. 



