— 2S0 — 



rikaausche kust, en voert het warme water naar de kusten van 

 Europa. Doordien deze stroom dikwijls zaden en planten uit de 

 keerkringsgewesten naar de westelijke kusten van Europa heen- 

 voert, zoo kwam waarschijnlijk daardoor columbus op het denk- 

 beeld, dat hij de kusten van Azië zou kunnen bereiken, door 

 steeds in eene westelijke rigting den oceaan over te stevenen. Deze 

 aanzienlijke stroom draagt den naam van golfslroom; de zeevaren- 

 den maken er gebruik van, om in den kortst mogelijken tijd van 

 de Nieuwe wereld naar Europa over te steken ; hij matigt ook de koude 

 in de zeestreken van Europa, en draagt met nog eenige andere na- 

 tuurverschijnselen krachtig bij, om Europa, in verhouding tot zijne 

 breedte, het warmste werelddeel te maken van alle landen der aarde. 



De tweede stroom heet v. humboi.dt's koud-waterstroom. Deze werd 

 door hem, Aviens naam hij draagt, ontdekt. Bevindt de bovenge- 

 noemde golfstroom van warm water zich in het /eedal tusschen 

 Europa, Afrika en Amerika, de koud-waterstroom beweegt zich ten 

 westen van Zuid Amerika. Hij voert het koude water der poolzee, 

 langs de kusten van Chili en Peru, naar den evenaar, en is zoo 

 scherp afgebakend, dat het water in dezen stroom somtijds 20 gra- 

 den kouder is, dan dat van het er naast en dus buiten den stroom 

 liggende én in rust zijnde warme water. 



Het is niet bekend, tot welk eene diepte de zeestroomingen, zoo- 

 wel de warme als de koude, hare beweging voortplanten. V. hum- 

 BOLDT gist, dat zulks tot op een diepte van 70 tot 80 vademen 

 geschiedt. 



Van één verschijnsel in den oceaan wenschten wij nog melding 

 te maken; het betreft de koude, waarin het water doorgaans boven 

 zandbanken of ondiepten in den oceaan verkeert. Men heeft deze 

 koude weten aan te wenden als middel, om de diepte der zee te 

 peilen. Het is iets verrassends in de natuurkunde, dat zeer dik- 

 wijls de schijnbaar verst van elkander liggende daadzaken, die als 

 het ware niets met elkander gem|pns hebben, als door een toover- 

 slag elkander naderen , en bij de verklaring elkander wederzijds 

 de behulpzame hand bieden. Wie zou bijvoorbeeld hebben kun- 

 nen vermoeden, dat men door de kleine schommelingen eener kom- 



