— 307 — 



ISIS en OSIRIS gewijd, vinden wij terug in de koorngewassen , die 

 de Grieken aan demeïee (cekes) hadden toegewijd. De fabel der 

 afdaling van peesephone (proserpina) naar de hel , die door pluto 

 geschaakt werd, terwijl zij op de aarde bezig was om bloemen te zoe- 

 ken, hangt hiermede zamen. De ontroostbare moeder demeïee, (ceres) 

 zocht langen tijd te vergeefs haar kind, tot dat zij ten laatste de 

 plaats waar zij zich ophield ontdekte, en door hare smeekingen 

 van ZEUS (jupiter), den oppersten der Goden, wist te verwerven, 

 dat hare dochter zes maanden op de aarde en den overigen tijd 

 in Hades (de benedenwereld) zou mogen doorbrengen. In diezelfde 

 fabel ligt het begrip van ontwikkeling ten grondslag, 't geen de 

 voorstelling opheldert. De vereeniging van de dochter van ceres 

 met den Heigod zal wel moeten duiden op den invloed van de 

 warmte van den grond, tot de ontwikkeling van de zaadkorrel zoo 

 noodzakelijk. Door die warmte van den grond alléén kan het zaad, 

 wanneer het rijp geworden is, zich tot eene nieuwe plant ontwik- 

 kelen. De vochtigheid van den grond doet, ter gelegener tijd, de 

 korrel opzwellen, kiemen en het nieuwe individu ontstaan. Het 

 verschijnsel der kieming is thans wel in de meeste bijzonderheden 

 bekend, maar de eerste kracht of oorzaak, die dit alles te weeg 

 brengt, die hier werkt, die, door duizenden van generatiën, uit 

 die zaadkorrel altijd dezelfde vormen en weefsels doet ontstaan, — 

 die kracht , zeg ik , kennen wij niet ! Kan men zich nu wel 

 verwonderen , dat de volken der Oudheid , bij 't zien van die ge- 

 heimvolle en in hunne gevolgen zoo gewigtige natuurverschijnsels, 

 die zij veel minder begrepen dan wij , nog veel eerder aan eene on- 

 middelijke Goddelijke tusschenkomst dachten , en dat nu eens de over- 

 leveringen , dan weder de verbeelding der dichters , aan die volksbegrip- 

 pen eenen, om zoo te zeggen, ligchamelijken of persoonlijken vorm 

 gaven? Zoo was demeter of ceres, de moeder van persephone de 

 voorstelling van oogst en vruchtbaarheid , en deze laatste zelve die van 

 de graankorrel, die door de aarde wordt gekoesterd , — pluto of ha- 

 bes de oorsprong van aardsche vruchtbaarheid , waardoor alles wordt 

 gevoed, wat op de oppervlakte groeit. Wordt het op die wijze ook 

 niet verstaanbaarder, waarom pi.uto, de God der hel, ook die des 



