320 



niet te ondernemen , voor zoo ver men van hem , die haar op zich 

 neemt, verwachten kan eene naauwkeurige en strenge schifting van 

 alie bijzonderheden, welke ons als daadzaken in de talrijke ge- 

 schriften der Mesmeristen worden opgegeven, en eene grondige, 

 in geen opzigt onvoldaan latende, verklaring van alles, wat daarin 

 waar blijkt te zijn. Ik geloof, dat men van het raesraerisme 

 het onderwerp eener langdurige en opzettelijke studie en van 

 een naauwgezet proefondervindelijk onderzoek moet hebben ge- 

 maakt, om daartoe in staat en geregtigd te zijn. Maar iets an- 

 ders is het te beproeven die vragen zóó te beantwoorden, dat 

 daaruit blijkt, waaraan men zich in het algemeen met betrekking 

 tot het dierlijk magnetisme te houden heeft, — welke van deszelfs 

 verschijnselen als werkelijk voorkomende of althans als mogelijk 

 aangenomen mogen worden, en hoe men zicli die, wat hunnen aard 

 betreft, moet voorstellen. 



PiiiEDRicH ANTON MESMER, in 1734 te Weiier bij Constanz gebo- 

 ren, gaf, bij zijne bevordering tot doctor in de geneeskunde, in 1766 

 te Weenen eene verhandeling uit: over den invloed der planeten 

 op het menschelijk ligchaam, waarin hij beweerde, dat alle ligcha- 

 men in het heelal door eene alom verspreide kracht met elkander 

 in verband staan, en door dat verband invloed op elkander uit- 

 oefenen. Hij zocht eerst die kracht in de electriciteit; maar later 

 werd hij door den sterrekundige maximii.ian heli, tot het denkbeeld 

 gebragt, dat zij geene andere was dan de magneetkracht, en hij be- 

 "•on nu ziekelijk aangedane deelen met magneetstaven te bestrijken, 

 in de hoop hierdoor genezing te zullen bewerken. Hij ontdekte 

 al ras, dat hij op die wijze een aantal zeer bijzondere verschijn- 

 selen kon opwekken, die met de overige werkingen van den mag- 

 neet geene overeenkomst hadden, en kort daarna bevond hij , dat hij 

 dezelfde verschijnselen te voorschijn kon roepen, wanneer hij zijne 

 strijkingen, zonder magneet, met de bloote hand verrigtte. Hij 

 fj-af aan de alzoo door hem, zoo hij meende, ontdekte geheimzin- 

 nio-e en tot dusver onbekende natuurkraclit den naam van dierUjk 



