— 332 — 



scheidt de gesteldheid der inwendige organen, erkent hunne ziek- 

 ten, en erlangt zelfs op eene wijze, die hij zich zei ven niet regt 

 verklaren kan, kennis van de middelen, waardoor die ziekten ge- 

 nezen kunnen worden. Op den hoogsten trap van het helderzien 

 bepaalt zich de aanschouwing van den somnambule niet meer tot 

 voorwerpen, die in de nabijheid, of tot personen, die met hem in 

 rapport gesteld zijn, maar strekt zich ook uit tot hetgeen afwezig is, 

 zoodat zij door geene wanden en muren, door geen afstand meer 

 beperkt wordt , en de somnambule in staat zoude zijn kennis te dragen 

 van gebeurtenissen, die op ver afgelegene plaatsen voorvallen. Ein- 

 delijk zoude niet alleen de ruimte, maar ook de tijd niet meer bij 

 magte wezen zijn waarnemingsvermogen te beperken; hij doorziet niet 

 alleen het tegenwoordige , maar kent het verledene , en voorspelt 

 het toekomende, niet enkel met betrekking tot ziekten, maar ook 

 ten aanzien van allerlei andere zaken. Ja er worden voorbeelden 

 aangevoerd van helderzienden, wier geest zich, naar 't scheen, zoo 

 aan de kluisters des ligchaams ontwrongen had, dat zij met we- 

 zens eener hoogere orde , met inwoners der geestenwereld in gemeen- 

 schap traden, derzelver nabijheid ontwaarden, en van hen open- 

 baringen ontvingen omtrent onderwerpen , die voor gewone menschen 

 ondoordringbare verborgenheden zijn. — De verbinding van den 

 patiënt met dengenen, die hem bewerkt, is thans zoo naauw, dat 

 hij in zijne ziel leest, zijne gedachten raadt, zijne aandoeningen 

 medegevoelt, en daarbij volkomen aan deszelfs wil, zelfs op ver- 

 wijderden afstand, onderworpen is. De hoogste trap van het hel- 

 derzien kenmerkt zich tevens door eene geheele verheffing boven 

 het aardsche, een hooger, meer vergeestelijkt zieleleven, eene ver- 

 achting van alles wat laag en gemeen is, en een uiterst teeder ge- 

 voel voor zedelijke reinheid. 



Het aangevoerde,' — waar ik van de verschijnselen die men be- 

 paaldelijk bij zieken zegt op te merken, geene melding gemaakt 

 heb, omdat dit voor ons doel minder noodig is — moge tot een 

 algemeen overzigt voldoende zijn. Het leveren van eene volledige 

 en welgeördende uiteenzetting van alles, wat men gedurende den 

 mesmerischen toestand beweert te kunnen gebeuren , wordt , — dit 



