— 340 — 



veranderiiisr in eene andere, of in beide veroorzaken kan. Hoe dit 

 gescliiedt? dat is eene vraag die niet zoo gemakkelijk te beant- 

 woorden is, en waarover wij althans hier niet mogen uitweiden: 

 maar dat het geschiedt, daarvan leveren ons vele verschijnselen, 

 zoowel in den gezonden als in den ziekelijken toestand, een aantal 

 bewijzen op. — En nu is het zoo moeijelijk niet zich voor te 

 stellen, hoe een denkbeeld, dat, om eene reeds door mij gebezigde 

 uitdrukking nóg eens te gebruiken , den geest volkomen overwel- 

 digt, door tusschenkomst der hersenen een tijdelijk verlammenden 

 invloed op de beweegzenuwen kan uitoefenen, zoodat de patiënt, 

 hoe gaarne hij ook wil, en hoezeer hij ook zijne krachten in- 

 spant, in de onmogelijkheid is om datgene te doen, waarvan die 

 onmogelijkheid hem wordt opgedrongen. 



Diezelfde verklaring geldt voor die proeven, waar de patiënt te- 

 gen zijnen wil gedwongen wordt eene zekere beweging te volvoeren. 

 Tot toelichting diene hier eene vrij algemeen bekende aardigheid. 

 Men maakt een klein voorwerp , b. v. een klein horologiesleuteltje aan 

 een eenige duimen langen draad vast, en laat iemand het andere 

 eind van den draad met twee vingers aanvatten; men laat hem 

 die vingers zoo stil houden als mogelijk is, maar verzekert hem tevens, , 

 dat desniettegenstaande na eenige oogenblikken het sleuteltje aan den 

 draad in het rond zal gaan slingeren, b. v. regtsotn. Na eenigen tijd 

 ziet men dan ook het sleuteltje in beweging komen en in de aangewe- 

 zene rigting al grootere en grootere kringen beschrijven. Verzekert 

 men verder dat het sleuteltje nu ^■^oe&ig linksom zal gaan draaijen, 

 dan worden de regtsche slingeringen eerst al kleiner en kleiner, 

 houden even op, en gaan dan in de tegenovergestelde rigting over. 

 De oorzaak is hierin gelegen , dat de proefnemer geheel vervuld is 

 met de verwachting ,der voorspelde beweging, en daardoor het 

 behoorlijke bestuur over zijne spieren verliest, zoodat door het ■ 

 hem op dit oogenblik overheerschende denkbeeld die spieren der 

 vingers, welke ter voortbrenging dier beweging dienen, in eene 

 zachte en onmerkbare trilling worden gebragt. — De pogingen, 

 die de patiënt, zoowel bij dit kunstje als bij de electro-biologische 

 proefnemingen, aanwendt om zich tegen den invloed van het opge- 



