— 343 — 



vermogen eenige eigenlijk gezegde bezigheid verschaft, een der 

 zekerste middelen is om in slaap te geraken. Wie heeft b. v. niet 

 den raad hooren geven, om, wanneer men niet slapen kan, het 

 alphabet eenige malen bij zich zei ven op te zeggen? Aan den an- 

 deren kant sluit het hypnotisme zich ook aan dien, niet dik- 

 wijls voorkomenden, maar toch van tijd tot tijd waargenome- 

 nen ziekelij ken toestand aan , welken men "zin vang" {caiale23sis) 

 heet. Deze bestaat in een plotseling ontstaand verlies van be- 

 wustzijn, of ook (wat misschien wel altijd het geval is, schoon 

 de lijder 't zich later niet herinnert) in een volslagen verzinken 

 van den geest in eene bepaalde reeks van voorstellingen , ge- 

 paard met volkomene ongevoeligheid voor alle uitwendige indruk- 

 ken , waarbij alle deelen des ligchaams die houding blijven bewaren, 

 welke zij bezaten op het oogenblik, toen de cataleptische aanval be- 

 gon, — terwijl evenwel diezelfde deelen niet verstijfd zijn, maai- 

 buigzaam blijven, in allerlei rigtingen kunnen gebogen worden, en 

 elke houding blijven bewaren, die men er aan geeft. Is de aanval 

 voorbij , dan keert alles tot den regelmatigen toestand terug , meestal 

 weder plotseling, zoodat de lijder, die zich veeltijds volstrekt niets 

 herinnert, de handeling, waar hij mede bezig was toen zij opeens 

 afgebroken werd , voortzet alsof er niets gebeurd ware. — Bij den 

 mesmerischen toestand zien wij dan ook eene toenadering tot zin- 

 vang in dien bijna cataleptischen toestand der spieren, die, zooals 

 ik zeide, bij sommige patiënten wordt waargenomen. 



"Maar ," zal misschien iemand zeggen , "bestaat er dan overeen- 

 komst tusschen den aard en de werkingwij ze der electro-hiologische 

 behandeling, en die der magnetische bestrijkingen enz.? — Ik ant- 

 woord hierop, dat voor lang, eer men nog van electro-biologie sprak , 

 reeds sommigen beweerd hebben, dat het herhaalde, eentoonige, en 

 vervelende vaii het strijken, waarin de mesmerische (magnetische) 

 manipulatiën bestaan, en de op deze natuurlijkerwijze uitsluitend 

 gevestigde aandacht van den patiënt, eene voldoende verklaring 

 opleveren van het ontstaan der verschijnselen , die aan de beide 

 eerste magnetische graden eigen zijn. En zij hadden hierin vol- 

 komen gelijk. Wat men toen op goeden grond vermoedde, mogen 



